پالپوتومی و پالپکتومی هر دو درمانهای دندانپزشکی هستند که برای نجات دندان آسیب دیده یا پوسیده انجام می شوند. هر دوی این درمانها موثر، بی خطر و بسیار مفید هستند. دلایل نیاز به پالپکتومی و پالپوتومی، پوسیدگی، عفونت و صدمه فیزیکی و جراحت است که به پالپ رسیده است. با این حال این دو درمان تفاوتهایی با هم دارند ککه در ادامه به توضیح تفاوت پالپکتومی و پالپوتومی پرداخته شده است.

پالپ چیست؟

پالپ به هسته دندان گفته می شود که در آن عصب، رگهای خونی و بافت همبند قرار دارد. پالپ با لایه محافظ عاج و مینا محافظت می شود و تنها بخش زنده دندان است. در دوران رشد دندانها، مواد مغذی از طریق رگهای خونی به پالپ می رسند تا دندان رشد کند.

پالپوتومی چه تفاوتی با پالپکتومی دارد؟

در پالپوتومی دندان شیری، بخش تاج محفظه پالپ دندان تخلیه می شود. این بخش از دندان، بالای لثه قرار دارد و شامل ریشه نمی شود. پالپوتومی در دندانی انجام می شود که زنده است و حس و گردش خون در آن برقرار است. برای موفقیت درمان باید ابتدا اطمینان حاصل شود که هیچ آبسه ای در این ناحیه ایجاد نشده باشد، هیچ درد خود به خودی تجربه نشود و تحلیل رفتن استخوان در زیر دندان اتفاق نیفتد.

اما در پالپکتومی، تمامی بخش پالپ دندان اعم از بخشی که در تاج قرار دارد و بخش ریشه، باید برداشته شود. این درمان در دندانی صورت می گیرد که دیگر زنده نیست. پالپکتومی برای درمان دندانهای شیری مرده یا دندانهای دائمی که آبسه یا عفونت پالپ دارند، صورت می گیرد. در این درمان، همه محتویات محفظه پالپ برداشته می شود در حالی که در پالپوتومی تنها بخش بالای پالپ که در ناحیه تاج دندان قرار دارد برداشته می شود. در پالپکتومی، هدف تمیز کردن و پاکسازی کل مجرای ریشه و پر کردن آن و در نهایت جلوگیری از عفونتهای آتی است.

آیا پالپکتومی فقط در دندانهای شیری انجام می شود؟

اگر چه غالبا این درمان در دندانهای شیری صورت می گیرد اما میتوان آن را در دندانهای دائمی که دچار پوسیدگی یا جراحتی شده اند که به پالپ رسیده است نیز انجام داد.

دکتر از کجا میفهمد دندان نیاز به پالپوتومی دارد یا پالپکتومی؟

با عکس رادیولوژی (اشعه ایکس) از دندان و تست الکتریکی میتوان مشخص کرد آیا دندان زنده است یا نه و چه درمانی برای آن بهتر جواب می دهد. همچنین دوام و موفقیت درمان نیز باید در نظر گرفته شود.

پالپوتومی و پالپکتومی چگونه انجام می شود؟

هر دو درمان پس از تزریق بی حسی به لثه، شروع می شوند. پس از این که دهان بی حس شد، بخشهای پوسیده دندان تراشیده می شود و پالپ تمیز و پاکسازی می شود تا همه باکتریها از بین بروند. اغلب از یک تکه پارچه لاستیکی به نام رابردم برای پوشاندن و جدا کردن بقیه دهان از دندان تحت درمان، استفاده می شود.
پس از پایان فرآیند پاکسازی دندان، معمولا دندان مستعد شکستن، تغییر رنگ یا حتی درد است. ممکن است بافتها ملتهب شده و کمی درد بگیرند. به همین دلیل مسکن توصیه می شود. برای حفظ یکپارچگی دندان و جلوگیری از شکستن آن ممکن است دندان روکش شود.
پس از درمان هر شش ماه یک بار برای بررسی وضعیت دندانها به دندانپزشک مراجعه کنید.

تفاوت پالپکتومی و عصب کشی چیست؟

در پالپکتومی فقط محفظه پالپ و ریشه تخلیه و پاکسازی و تمیز می شوند. اما در عصب کشی دندان یک مرحله دیگر هم انجام می شود که پر کردن فضای خالی داخل دندان است. به این صورت که دندان به دقت پر شده و سپس مهر و موم می شود.