زمانی که یک یا چند دندان خود را از دست میدهیم، انتخاب روش مناسب برای جایگزینی آنها اهمیت زیادی دارد — نه فقط برای زیبایی لبخند، بلکه برای حفظ سلامت دهان، توانایی جویدن و حتی جلوگیری از تحلیل استخوان فک. در میان روشهای موجود، بریج دندان و ایمپلنت دندان دو گزینهی رایج و پرکاربرد هستند که هر کدام مزایا و معایب خاص خود را دارند.
بریج دندان (Dental Bridge) نوعی پروتز ثابت است که با تکیه بر دندانهای مجاور، جای خالی دندان از دسترفته را پر میکند. در این روش، معمولاً دندانهای کناری تراشیده میشوند تا بتوانند نقش پایه بریج را ایفا کنند. در مقابل، ایمپلنت دندان (Dental Implant) پایهای فلزی و پیچشکل است که مستقیماً درون استخوان فک جای میگیرد و بهمرور با استخوان جوش میخورد. سپس یک تاج دندانی روی آن قرار میگیرد که کاملاً شبیه دندان طبیعی عمل میکند و نیازی به آسیب به دندانهای اطراف ندارد.
در این مقاله، به زبان ساده و دقیق، به مقایسه کامل این دو روش خواهیم پرداخت تا به شما کمک کنیم بهترین تصمیم را برای سلامت و زیبایی دندانهای خود بگیرید.
برای اطلاعات بیشتر: قیمت انواع برند های ایمپلنت در سال ۱۴۰۳
مقایسه عوارض و مزایا بریج و ایمپلنت
برای مقایسه پل دندان و ایمپلنت، در ابتدا باید به تعریف هر کدام از این موارد بپردازیم. در روش پل دندان یا بریج، دندان های کناری به عنوان پایه دندان از دست رفته، مورد استفاده قرار می گیرند. در واقع دندانپزشک برای پر کردن جای خالی دندان از دست رفته، از بریج استفاده می کند. بریج نوعی دندان مصنوعی ثابت است که از یک یا چند دندان و دو روکش در دو سمت آنها تشکیل شده است.
این روکش ها با قرارگیری بر روی دندان های اطراف دندان از دست رفته، می توانند ثبات دندان مصنوعی را حفظ کنند. برای ساخت پل دندان، از مواد مختلفی مانند سرامیک، طلا، چینی و … استفاده می شود که نوع سرامیک آن به دلیل شباهت ظاهری زیاد به دندان طبیعی، طرفداران بیشتری دارد. بریج ها انواع مختلفی دارند که شامل سنتی یا ساده، کانتیلور یا معلق، بریج مریلند و همراه با ایمپلنت می شوند. حال ایمپلنت نیز به پل دندانی شباهت زیادی دارد؛ با این تفاوت که در بریج ها پایه دندان، همان ریشه اصلی دندان است.
اما در ایمپلنت، با ایجاد یک ریشه مصنوعی، یک پایه برای روکش دندان تشکیل می دهند. این روزها ایمپلنت، یکی از بهترین راهکارها برای جبران دندان از دست رفته است. این روش، تاثیر به سزایی در ظاهر، تکلم و بهبود جویدن غذا دارد. کاشت ایمپلنت دندان، انواع مختلفی دارد که شامل ایمپلنت های تک دندان، دندان فوری، بر اساس پونتیک، جراحی های لیفت سینوس و جراحی بازسازی استخوان فک می شود. هر کدام از این دو روش، دارای مزایا و معایبی هستند.
مقایسه مزایای بریج دندان و ایمپلنت دندان
- ترمیم، بازسازی و پر کردن جای دندان های از دست رفته
- راحت تر شدن خوردن و جویدن غذا
- جلوگیری از کج شدن سایر دندان ها
- بهتر شدن تکلم
- سرعت بالا در بهبودی (حدود ۲ یا ۳ هفته)
- کمک به سلامت فک
- ظاهر بهتر و طبیعی تر و پر شدن جای دندان از دست رفته
- داشتن حسی شبیه به دندان واقعی
- دوام و ماندگاری بسیار بالا تا حدود ۲۵ سال
- بهتر شدن جویدن غذا و تکلم
- جلوگیری از کج شدن سایر دندان ها
مقایسه معایب بریج دندان و ایمپلنت دندان
- امکان ایجاد پوسیدگی در دندان های زیرین در صورت عدم انجام صحیح
- محدود شدن ساختار دندان سالم
- عدم انجام صحیح کار در صورت قوی نبودن دندان های سالم
- نیاز به تعویض بریج در برخی موارد
- داشتن عمر کوتاه (در صورت نگهداری صحیح نهایتاً تا ۱۵ سال)
- نیاز به انجام چند مرحله جراحی های جدی و حساس
- دوره بهبودی طولانی مدت حدود یک ماه
- تحت تاثیر قرار گرفتن دندان های مجاور در صورت عدم انجام صحیح کار
- احتمال ایجاد آسیب عصبی و بی حسی دهان در صورت عدم انجام صحیح کار
- احتمال پس زدن ایمپلنت توسط فک و لثه
مقایسه مراحل ایمپلنت و بریج دندان
در روش پل دندان، بر روی هر دندان یک تاج گذاشته می شود که این تاج ها به کمک یک روکش به یکدیگر وصل خواهند شد؛ این روکش در واقع همان دندان مصنوعی خواهد بود. مراحل انجام پل دندان، شامل موارد زیر می شود:
- معاینه دهان و دندان ها و استفاده از روش عکسبرداری با اشعه ایکس برای تشخیص و درمان پوسیدگی دندان و بیماری های لثه (راه های جلوگیری از پوسیدگی دندان)
- بررسی و اندازه گیری دهان و دندان ها و اطمینان از قوی بودن دندان های کناری
- گرفتن قالب برای ساختن پل
- سوهان کشی دو دندان سالم در اطراف دندان از دست رفته
- قرار دادن پل موقت تا زمان آماده شدن پل دائم
- استفاده از سیمان دندانی برای تثبیت بریج به دندان ها
- اتصال دندان مصنوعی به یک قاب فلزی کوچک
- تثبیت قاب در پشت دندان ها
همچنین بخوانید: بهترین برندهای ایمپلنت دندان
برای انجام ایمپلنت دندان نیز پس از تزریق بی حسی، مراحل زیر انجام می شوند:
- ایجاد یک برش در لثه ها توسط جراح، برای قرار دادن ایمپلنت (با این کار استخوان زیرین، در معرض دید جراح قرار خواهد گرفت)
- استفاده از ابزارهای تخصصی و ایجاد شکاف در استخوان فک (این شکاف تا جایی که قطری مناسب برای کاشت ایمپلنت ایجاد کند، ادامه خواهد داشت)
- قرار دادن ایمپلنت در داخل فک
- بستن برش ها با کمک بخیه
مقایسه هزینه ایمپلنت و بریج
هزینه ایمپلنت دندان و پل دندانی به عوامل مختلفی بستگی دارد؛ عواملی مانند وضعیت فک و دهان بیمار، تخصص و میزان سابقه پزشک، دستمزد پزشک، موقعیت مکانی مطب، تعداد جراحی های لازم و … ؛ بنابراین برای هر کدام از این موارد، نمی توان رقم ثابتی را بیان کرد. اما اگر بخواهیم مقایسه ای بین این دو انجام دهیم، باید بگوییم هزینه ایمپلنت در مقایسه با پل دندانی بالاتر است، اما در مقابل، ماندگاری بالاتری نیز دارد؛ در نتیجه برای بیمار در بلندمدت، از نظر اقتصادی به صرفه تر خواهد بود؛ زیرا بریچ ها معمولاً پس از گذشت چند سال باید تعویض شوند.
قیمت هر واحد بریج دندان: بین ۱/۳۰۰/۰۰۰ تومان تا ۲/۰۰۰/۰۰۰ تومان است.
قیمت هر واحد ایمپلنت دندان: بین ۹/۵۰۰/۰۰۰ تومان تا ۳۰/۰۰۰/۰۰۰ تومان است
بریج بهتر است یا ایمپلنت؟
این موضوع که بریج بهتر است یا ایمپلنت، به انتخاب بیمار بستگی ندارد؛ بلکه این موضوع به تشخیص پزشک بستگی دارد. پزشک با معاینه دهان و دندان بیمار، تصمیم می گیرد که کدام یک از این روش ها را اجرا کند. انتخاب هر کدام از این روش ها به شرایط فک و دهان بیمار، وضعیت سلامتی او و تعداد دندان های از دست رفته بستگی دارد.
برای اطلاعات بیشتر: قیمت و مراحل ایمپلنت فوری یا یک روزه
مدت زمان درمان و بازسازی هر روش
بریج
این موضوع بستگی دارد به اینکه چه نوع بریج دندانی دریافت میکنید:
بریج سنتی یا کانتیلیور (Traditional یا Cantilever Bridge)
برای نصب بریج سنتی یا کانتیلیور، دندانپزشک مراحل زیر را انجام میدهد:
- ابتدا بیحسی موضعی به بیمار تزریق میشود تا حین درمان احساس ناراحتی نداشته باشد.
- سپس دندانهای پایه (دندانهای طبیعی کناری که بریج روی آنها تکیه میکند) را تراش میدهد. در این مرحله بخشی از مینای دندان برداشته میشود. این مرحله غیرقابل بازگشت است.
- قالبگیری از دندانها انجام میشود و قالب به لابراتوار دندانسازی فرستاده میشود تا بریج نهایی ساخته شود.
- در این فاصله، یک بریج موقت برای محافظت از دندانها و حفظ ظاهر لبخند بیمار قرار داده میشود. ساخت بریج نهایی معمولاً بین ۲ تا ۴ هفته زمان میبرد.
برای اطلاعات بیشتر: چه کسانی نمی توانند ایمپلنت کنند؟
در جلسه دوم:
- بریج موقت برداشته میشود.
- بریج نهایی روی دندانها امتحان و بررسی میشود.
- پس از تأیید تناسب، بریج با چسب دندانپزشکی بهطور دائم نصب میشود.
بریج مریلند (Maryland Bridge)
برای قرار دادن بریج مریلند، دندانپزشک اقدامات زیر را انجام میدهد:
- ابتدا دندانهای پایه را آماده میکند تا بتوان بالهای فلزی بریج را به پشت آنها چسباند.
- سپس قالبگیری انجام میشود و قالب به لابراتوار دندانسازی فرستاده میشود.
در جلسه دوم:
- بریج مریلند آماده شده روی دندان امتحان میشود تا تناسب آن بررسی شود.
- پشت دندانهای پایه توسط مواد خاصی (اچینگ) آمادهسازی میشود تا چسبندگی بهتری حاصل شود.
- سپس بالههای فلزی بریج با چسب رزینی مخصوص به پشت دندانهای پایه چسبانده میشود.
Recovery times vary from person to person and depend on several factors. On average, it takes one to two weeks for your teeth and gums to heal. But it can take a little longer for your new dental bridge to feel totally natural and comfortable.
مدت زمان بهبودی در افراد مختلف متفاوت است و به عوامل متعددی بستگی دارد. بهطور میانگین، حدود یک تا دو هفته طول میکشد تا دندانها و لثهها بهبود یابند. با این حال، ممکن است مدت بیشتری زمان ببرد تا بریج جدید کاملاً طبیعی و راحت در دهان احساس شود. my.clevelandclinic.org
ایمپلنت
ایمپلنت نیاز به چند جلسه مراجعه و یک مرحله جراحی دارد.
در اولین جلسه:
- دهان با بیحسی موضعی آماده میشود.
- پایههای ایمپلنت طی عمل جراحی در استخوان فک قرار داده میشوند.
- پس از جراحی، لازم است مدتی (معمولاً ۳ تا ۶ ماه) صبر شود تا ایمپلنتها با استخوان فک جوش بخورند (فرآیند اُسیواینتگریشن). در برخی شرایط این زمان ممکن است طولانیتر باشد.
If your bone can’t support the implant, the surgery likely would fail. A bone graft can create a more solid base for the implant.
اگر استخوان فک شما نتواند از ایمپلنت پشتیبانی کند، احتمال شکست جراحی وجود دارد. در این موارد، پیوند استخوان میتواند پایهای محکمتر برای کاشت ایمپلنت فراهم کند. www.mayoclinic.org
پس از کامل شدن فرآیندosseointegration (جوش خوردن ایمپلنت با استخوان)، ممکن است به یک جراحی کوچک دیگر نیاز باشد تا «اباتمنت» (قطعهای که تاج دندان روی آن قرار میگیرد) نصب شود. این جراحی جزئی معمولاً بهصورت سرپایی و با استفاده از بیحسی موضعی انجام میشود.
پس از قرار دادن اباتمنت، لثهها باید حداقل دو هفته زمان داشته باشند تا بهبود یابند. پس از بهبود لثهها، دندانپزشک عمومی یا متخصص پروتز (پروستودنتیست) از دهان و دندانهای باقیمانده شما قالبگیری دقیقتری انجام میدهد. از این قالبها برای ساخت «تاج دندان» (روکش نهایی و شبیه دندان طبیعی) استفاده میشود.
شما و دندانپزشکتان میتوانید از بین گزینههای زیر، نوع دندان مصنوعی را انتخاب کنید:
- دندان مصنوعی متحرک (Removable)
- دندان مصنوعی ثابت (Fixed)
- ترکیبی از متحرک و ثابت
مراقبت های پس از درمان
بریج های دندانی:
- روزانه مسواک بزنید و از نخ دندان استفاده کنید.
- از خمیردندان حاوی فلوراید و غیرساینده استفاده کنید.
- زیر بریج را هر روز با نخ دندان مخصوص (فلوس تریدر) یا برسهای بیندندانی (برسهای کوچک مخصوص فضای بین دندانها) تمیز کنید.
- از خوردن غذاهای بسیار سفت یا چسبناک پرهیز کنید.
- یخ، خودکار، مداد یا ناخنهای خود را نجوید.
- بهطور منظم برای معاینه و جرمگیری به دندانپزشک مراجعه کنید.
ایمپلنت ها:
- طبق دستور دندانپزشک، از دهانشویه آنتیباکتریال یا آب نمک برای شستوشوی ملایم استفاده کنید.
- تا ۲۴ ساعت اول پس از جراحی، از شستوشوی شدید دهان یا مکیدن مایعات با نی پرهیز کنید.
- برای کاهش تورم، در ۲۴ ساعت اول از کمپرس سرد روی گونه استفاده کنید.
- از خوردن غذاهای سفت، داغ یا چسبناک در روزهای اول خودداری کنید؛ غذاهای نرم و ولرم بهترین انتخاب هستند.
- سیگار و الکل را حداقل تا چند هفته پس از جراحی ترک کنید؛ این مواد روند جوش خوردن ایمپلنت با استخوان را مختل میکنند.
- مسواک زدن را بهآرامی و با مسواک نرم انجام دهید؛ از برخورد مستقیم با ناحیه جراحی تا چند روز خودداری کنید.
- در صورت تجویز آنتیبیوتیک یا مسکن، داروها را دقیقاً طبق نسخه مصرف کنید.
- از وارد کردن فشار یا ضربه به ناحیه ایمپلنت (مثلاً با زبان یا انگشت) خودداری کنید.
- برای معاینههای منظم و بررسی روند بهبود، طبق برنامهریزی با دندانپزشک خود در تماس باشید.
هر روش چند سال دوام دارد؟
بریجهای دندانی معمولاً بین ۵ تا ۱۵ سال عمر میکنند، بسته به نوع بریج، متریال استفادهشده، میزان رعایت بهداشت دهان، رژیم غذایی و مراجعات منظم به دندانپزشک. در برخی بیماران، بریجها حتی تا ۲۰ سال هم دوام داشتهاند؛ اما باید توجه داشت که پایههای بریج (یعنی دندانهای طبیعی مجاور) ممکن است به مرور زمان دچار پوسیدگی یا تحلیل شوند، که در این صورت تعویض بریج یا درمان مجدد لازم میشود.
ایمپلنت های دندانی، اگر بهدرستی کاشته شوند و بیمار مراقبتهای لازم را رعایت کند، میتوانند ۲۰ سال تا مادامالعمر دوام داشته باشند. پایهی فلزی ایمپلنت (معمولاً از جنس تیتانیوم) بهطور دائم با استخوان فک جوش میخورد و در صورت موفقیتآمیز بودن فرآیند، یکی از بادوامترین روشهای جایگزینی دندان محسوب میشود.
البته تاج یا روکش ایمپلنت (یعنی بخش قابلمشاهده دندان) ممکن است هر ۱۰ تا ۱۵ سال نیاز به تعویض داشته باشد، بهویژه اگر در معرض فشار زیاد یا سایش باشد. اما پایه ایمپلنت بهخودیخود معمولاً بدون محدودیت زمانی باقی میماند.
چه کسانی نمی توانند ایمپلنت انجام دهند؟
- افرادی که تراکم استخوان فک کافی ندارند و امکان پیوند استخوان نیز برای آنها فراهم نیست
- افراد مبتلا به دیابت کنترلنشده
- افراد با اختلالات سیستم ایمنی (مانند مصرفکنندگان داروهای سرکوبکننده سیستم ایمنی، بیماران پیوند عضو و …)
- افراد با سابقه شیمی درمانی یا پرتودرمانی در ناحیه فک و صورت
- سیگاری های سنگین که حاضر به ترک یا کاهش مصرف سیگار نیستند
- افراد با بهداشت دهانی ضعیف و عدم پیروی از مراقبت های پس از درمان
- بیماران مبتلا به بیماری های پیشرفته لثه یا پریودنتیت مزمن
بیشتر بخوانید: چسباندن روکش دندان با چسب قطره ای
- نوجوانان یا افرادی که رشد استخوان فکشان کامل نشده است
- زنان باردار (ایمپلنت به بعد از زایمان موکول میشود)
- افراد با آلرژی یا حساسیت نادر به فلزات خاص مانند تیتانیوم
- بیماران مبتلا به اختلالات روانی یا حرکتی که توانایی رعایت مراقبتهای لازم را ندارند
چه افرادی برای درمان با بریج دندان مناسب نیستند؟
- افرادی که دندانهای مجاور فضای خالی را از دست دادهاند یا این دندانها برای حمایت بریج کافی نیستند
- افرادی که دندانهای کناری آنقدر ضعیف یا پوسیدهاند که تحمل فشار بریج را ندارند
- بیمارانی که عفونت یا بیماری فعال لثه (پریودنتال) دارند و هنوز درمان نشدهاند
- افرادی که تمایل یا امکان تراشیدن دندانهای سالم کناری را ندارند
- افرادی که بهداشت دهانی ضعیفی دارند و نمیتوانند مراقبتهای دقیق پس از نصب بریج را انجام دهند
- بیمارانی با فاصلههای خیلی زیاد بین دندانها (در این موارد بریج ممکن است از نظر ساختاری ضعیف باشد)
- افرادی که دچار دندان قروچه شدید (براکسیسم) هستند، چون فشار زیاد ممکن است باعث شکست یا لق شدن بریج شود
- بیمارانی که به دنبال درمان دائمی، مستقل و محافظهکارانهتر هستند (در این حالت ایمپلنت گزینه بهتری است)
کدام روش برای شما مناسب تر است؟
انتخاب بین بریج و ایمپلنت دندان به عوامل مختلفی بستگی دارد؛ از جمله وضعیت سلامت دهان، تراکم استخوان فک، بودجه مالی، اولویتهای زیباییشناختی و حتی زمان در دسترس برای درمان. اگر به دنبال راهحلی سریعتر و مقرونبهصرفهتر هستید و دندانهای مجاور محل بیدندانی سالم هستند، بریج میتواند گزینه مناسبی باشد. با این حال باید توجه داشت که در این روش، دندانهای سالم مجاور باید تراشیده شوند که یک فرآیند برگشتناپذیر است.
در مقابل، اگر بهدنبال یک درمان دائمی، مستقل و با ظاهر طبیعیتر هستید و شرایط استخوانی فک شما مناسب است، ایمپلنت دندان انتخاب هوشمندانهتری خواهد بود. این روش نهتنها نیازی به دستکاری دندانهای مجاور ندارد، بلکه با جلوگیری از تحلیل استخوان فک در درازمدت، سلامت ساختاری دهان را حفظ میکند. البته باید در نظر گرفت که ایمپلنت به زمان بیشتری برای تکمیل درمان نیاز دارد و هزینه آن نیز معمولاً بیشتر است.
در نهایت، بهترین روش برای هر فرد باید توسط دندانپزشک و بر اساس بررسیهای دقیق بالینی، عکسبرداریها و نیازهای شخصی شما تعیین شود. مشاوره تخصصی و آگاهانه، گام اول برای رسیدن به یک لبخند سالم و بادوام است.
نتیجه گیری
در این مطلب به مقایسه مختصری میان ایمپلنت و پل دندانی پرداختیم. به طور کلی این دو روش، دو مورد از بهترین روش ها برای جایگزینی دندان از دست رفته هستند. اما روش کاشت ایمپلنت در مقایسه با بریج، مزایای بیشتر و عوارض کمتری دارد. شاید بتوان گفت مهمترین مزیت این روش نسبت به بریج، ماندگاری بالا و جلوگیری از تحلیل استخوان فک است.













