دندانهای شیری اولین مجموعه دندانهایی است که در لثه بیرون می زند و پس از چند سال با مجموعه دیگری از دندانها که دندان های دائمی نام دارند، جایگزین می شوند. در این مقاله میخواهیم تکامل دندان های شیری و چگونگی رویش آن را به طور کامل توضیح دهیم.
دندان های شیری چه زمانی بیرون می زنند؟
زمان دندان در آوردن در کودکان مختلف متفاوت است اما به طور کلی اولین دندان در سال اول زندگی بیرون می زند. با این حال برخی کودکان هم از بدو تولد یک یا چند دندانشان بیرون زده است. فرآیند رویش دندان های شیری در برخی پیش از چهار ماهگی شروع می شود و در برخی دیگر پس از دوازده ماهگی اولین دندان بیرون می زند. به طور متوسط بیشتر کودکان اولین دندانشان را در حدود شش ماهگی در می آورند.
علائم دندان در آوردن چیست؟
برخی از کودکان بدون هیچ درد و ناراحتی دندان در می آورند اما در برخی دیگر ممکن است علائم زیر دیده شود:
- ورم، قرمزی و حساس شدن و درد لثه کودک در محل بیرون زدن دندان
- افزایش دمای بدن تا ۳۸ درجه سانتیگراد
- سرخ شدن یک گونه
- تحریکات پوستی روی صورت
- مالیدن مداوم گوش
- آبریزش دهان بیش از حد معمول
- گاز گرفتن و جویدن اشیاء
- بهانه گیری
- بدخوابی
- مکیدن انگشت
برای اطلاعات بیشتر: اولین مراجعه کودکان به دندانپزشک
برخی فکر می کنند دندان در آوردن باعث اسهال می شود اما شواهدی این باور را تایید نمی کند. ممکن است به این خاطر که کودک دائما اشیاء را داخل دهانش می گذارد، میکروب ها وارد بدن او شده و عفونت ایجاد کنند. به این دلیل در بسیاری از مواقع دندان در آوردن با اسهال همراه می شود.
زمان رویش دندان های نوزاد
| نوع دندان | زمان تقریبی رویش | تعداد |
| دندان های جلویی فک پایین | ۶ تا ۱۰ ماهگی | ۲ عدد |
| دندان های جلویی فک بالا | ۸ تا ۱۲ ماهگی | ۲ عدد |
| دندان های کناری بالا | ۹ تا ۱۳ ماهگی | ۲ عدد |
| دندان های کناری پایین | ۱۰ تا ۱۶ ماهگی | ۲ عدد |
| آسیای اول (پشت دندان های نیش) | ۱۳ تا ۱۹ ماهگی | ۴ عدد |
| دندان های نیش | ۱۶ تا ۲۳ ماهگی | ۴ عدد |
| آسیای دوم (عقب ترین دندان های شیری) | ۲۳ تا ۳۳ ماهگی | ۴ عدد |
مجموع دندان های شیری
- در مجموع ۲۰ دندان شیری دارد:
- ۸ دندان پیشین
- ۴ دندان نیش
- ۸ دندان آسیای شیری
مراحل دندان درآوردن نوزاد
| سن نوزاد | مرحله | توضیحات |
| ۴ تا ۷ ماهگی | شروع دندان درآوردن | ممکن است تورم لثه، آبریزش دهان و بیقراری آغاز شود. دندانهای پیشین پایین (فک پایین) معمولاً اولین دندان هایی هستند که درمیآیند. |
| ۸ تا ۱۲ ماهگی | رشد دندانهای جلویی بالا | دندان های پیشین بالا (جلویی فک بالا) ظاهر میشوند. معمولاً ۴ دندان جلویی (۲ بالا، ۲ پایین) در این دوره کامل میشوند. |
| ۹ تا ۱۶ ماهگی | دندان های کناری بالا و پایین | دندان های پیشین کناری و سپس نیش های جلو ظاهر میشوند. |
| ۱۳ تا ۱۹ ماهگی | رشد اولین دندان آسیاب | دندان های آسیاب اول در دو طرف دهان (بالا و پایین) درمیآیند. جویدن غذاهای جامد راحتتر میشود. |
| ۱۶ تا ۲۳ ماهگی | رویش دندانهای نیش | دندان های نیش بین دندان های آسیاب و دندانهای کناری رشد می کنند. |
| ۲۳ تا ۳۳ ماهگی | دندان های آسیاب دوم | آخرین دندان های شیری (آسیاب دوم) درمیآیند که معمولاً عقب ترین دندان ها هستند. |
ترتیب بیرون زدن دندان های شیری چگونه است؟
دو دندان جلویی پایینی (جلویی مرکزی فک پایین) معمولا اولین دندانهایی هستند که بیرون می زنند، در حدود پنج تا هفت ماهگی.- دو دندان جلویی بالایی دندانهای بعدی هستند که در حدود شش الی هشت ماهگی بیرون میزنند.
- دندانهای جلویی کناری بالا (دو دندان کنار دندانهای وسطی) در حدود نه الی یازده ماهگی بیرون میزنند.
- دندانهای جلویی کناری پایین (دو دندان کنار دندانهای وسطی) در حدود ده تا دوازده ماهگی بیرون میزنند.
- دندانهای آسیاب بزرگ اول (مولراول) در حوالی ۱۲ تا ۱۶ ماهگی بیرون میزنند.
- دندانهای نیش در حدود ۱۶ الی بیست ماهگی بیرون میزنند.
- دندانهای آسیاب بزرگ دوم در حدود ۲۰ تا ۳۰ ماهگی بیرون میزنند.
در چه سنی همه دندان های شیری بیرون زده اند؟
بیشتر کودکان در حدود دو و نیم سالگی، همه دندانهای شیری شان در آمده است در واقع مراحل رویش و تکامل دندان های شیری در این سن به پایان می رسد.
اطلاعات بیشتر: روکش دندان شیری چیست؟
دندان نوزاد از چند ماهگی در میاد؟
دندان نوزاد معمولاً از ۶ ماهگی شروع به رویش میکند، اما بازه طبیعی آن بین ۴ تا ۱۰ ماهگی است. یعنی برخی نوزادان ممکن است زودتر (مثلاً از ۴ ماهگی) و برخی دیرتر (تا ۱۲ ماهگی) دندان دربیاورند.
دندان شیری تا چند سالگی در میاد؟
به طور کلی حدودا ۲.۵ تا ۳ سالگی دندان های شیری کامل رشد می کنند.
- تا حدود ۳۳ ماهگی (۲ سال و ۹ ماهگی) یا نهایتاً ۳ سالگی اخرین دندان های شیری هم رشد می کنند که مجموعا ۲۰ عدد دندان است.
- این دندان ها معمولاً تا سن ۶ سالگی در دهان باقی می مانند و بعد به تدریج جای خود را به دندان های دائمی می دهند.
در چه سنی دندان های شیری شروع به افتادن می کنند؟
دندانهای شیری معمولا در حدود شش سالگی به تدریج لق شده و می افتند و جا را برای بیرون آمدن دندانهای دائمی باز می کنند. گاهی اوقات ممکن است این فرآیند تا یک سال هم تاخیر داشته باشد.
کدام دندانهای شیری زودتر می افتند؟
اولین دندان شیری که می افتد معمولا دو دندان جلویی پایینی است و پس از آن دو دندان جلویی بالایی. پس از آن به نوبت دندانهای جلویی کناری، آسیاب بزرگ اول (مولر اول) و دندانهای آسیاب دوم.
چه چیزی باعث افتادن دندانهای شیری می شود؟
دندانهای شیری تا زمانی که توسط دندانهای دائمی زیر خود، تحت فشار قرار نگیرند در جای خود ثابت و استوار می مانند. زمانی که دندان دائمی آماده بیرون زدن می شود و مسیر را به سمت دهان طی می کند، به ریشه دندان شیری بالای سرخود فشار وارد می کند. ریشه این دندانها سست تر از دندانهای دائمی است و با این فشار، تحلیل رفته و از بین می رود. در نتیجه دندان شیری لق می شود و می افتد.
اگر دندان های شیری زودتر از موقع بیفتند یا کشیده شوند چه می شود؟
وجود دندانهای شیری برای حفظ جا برای دندان دائمی و هدایت آن به جایگاه درست لازم است. همچنین دندانهای شیری برای جویدن و صحبت کردن لازمند بنابراین تلاش می شود تا حد ممکن، دندان شیری که صدمه دیده یا پوسیده است ترمیم شده و حفظ شود.
اطلاعات بیشتر : عصب کشی دندان شیری چگونه است؟
اگر دندان شیری زودتر از موقع بیفتد، جای خالی آن توسط دندانهای اطراف اشغال می شود. در نتیجه دندان دائمی زیر آن فضای کافی برای بیرون زدن ندارد و ممکن است در زیر لثه بماند و یا از جای نادرستی بیرون بزند.
همچنین با زود از دست دادن دندان شیری، فرآیند جویدن و گوارش غذا نیز به مشکل می خورد.
تکلم ما نیز به دندانهایمان وابسته است. هنگامی که جای یک یا چند دندان خالی می شود، ادای برخی حروف با مشکل مواجه می شود.
جدول رویش دندانهای دائمی
| نوع دندان دائمی | زمان تقریبی رشد | جایگزین چه دندانی میشود؟ |
| آسیاب اول (Molars 6 سالگی) | ۶ تا ۷ سالگی | جدید است، جایگزین شیری نیست |
| دندانهای جلویی پایین (پیشین) | ۶ تا ۷ سالگی | جایگزین دندانهای شیری جلویی |
| دندانهای جلویی بالا | ۷ تا ۸ سالگی | جایگزین دندانهای شیری بالا |
| دندانهای کناری بالا و پایین | ۸ تا ۹ سالگی | جایگزین کناریهای شیری |
| نیش ها | ۹ تا ۱۲ سالگی | جایگزین نیش های شیری |
| آسیای اول و دوم شیری (به ترتیب با پرمولرها) | ۱۰ تا ۱۲ سالگی | با دندانهای پیش آسیاب (Premolar) جایگزین می شوند |
| آسیاب دوم دائمی | ۱۱ تا ۱۳ سالگی | دندان جدید، جایگزین نیست |
| آسیاب سوم (دندان عقل) | ۱۷ تا ۲۵ سالگی | معمولاً آخرین دندان، در بعضی افراد اصلاً درنمی آید |
ترتیب رویش دندان های دائمی پس از دندان شیری
چگونه جلوی عوارض کشیدن یا افتادن زود هنگام دندان شیری را بگیریم؟
باید به دندانپزشک کودکان مراجعه کنید. او پس از عکس رادیولوژی و بررسی وضعیت دندان دائمی زیر لثه، مشخص می کند بهترین راه حل چیست. اگر زمان زیادی تا بیرون زدن دندان مانده باشد معمولا از فضا نگهدار دندان برای حفظ جای خالی، استفاده می شود.
آیا تب کردن از علائم دندان در آوردن است؟
هنگام دندان در آوردن دمای بدن کودک ممکن است کمی افزایش یابد اما در حد تب نیست. اگر کودک تب بالای ۳۸ درجه سانتیگراد دارد ممکن است بیمار باشد. بهتر است او را به پزشک نشان دهید. در دوران دندان در آوردن چون کودک دائما هر چیزی روی زمین میبیند در دهان می گذارد و میجود، گاهی اوقات به دلیل ورود میکروبها به بدن دچار عفونت می شود. به همین علت گاهی دندان در آوردن با تب کردن همزمان اتفاق می افتند.
برای اطلاعات بیشتر: راه های درمان عفونت دندان کودکان
سوالات متداول
۱- نوزاد از چه سنی دندان در می آورد؟
کودکان از حدود شش ماهگی شروع به دندان در آوردن می کنند و این فرآیند تا حدود سه سالگی ادامه پیدا می کند. با این حال ممکن است برخی کودکان زودتر از این سن و یا دیرتر دندان در بیاورند.
این مجموعه دندانها، دندانهای شیری نام دارند. برخی نوزادان با دندان شیری متولد می شوند. برخی دیگر نیز در حوالی دوازده ماهگی ممکن است تازه شروع به دندان در آوردن کنند. اما عموما از حدود شش ماهگی اولین دندانها شروع به بیرون زدن می کنند.
۲- دندان های شیری از چه سنی می افتند و با دندان دائمی جایگزین می شوند؟
در حدود شش یا هفت سالگی فرآیند افتادن دندانهای شیری شروع می شود و پس از آن به ترتیب دندانهای دائمی در جای آنها در می آید.
۳- مراحل دندان در آوردن چقدر طول می کشد؟
معمولا تا ۲۵ الی ۳۳ ماهگی کودک فرآیند دندان در آوردن طول می کشد. اما دندان در آوردن یک قانون مشخص برای همه ندارد.
۴- پوسیدگی ناشی از شیشه شیر در نوزادان چیست؟
یکی از عوامل مهم پوسیدگی در کودکان کم سن، خوابیدن در حالی که است که شیشه شیر یا حاوی نوشیدنی شیرین دیگر در دهانشان قرار دارد. این باعث می شود مدت زمان طولانی قند در تماس با دندانها قرار بگیرد و باکتریها فرصت فعالیت پیدا کنند. در نتیجه احتمال پوسیدگی دندان زیاد می شود.
۵- آیا دندان های شیری دارای ریشه و عصب هستند؟
بله این دندان ها مانند دندان طبیعی، دارای ریشه و عصب هستند که به مرور زمان کوتاه می شوند و دندان می افتد.












سلام دخترم ۱۴ ماهشه و دندانهای بغلی در میاورد و خیلی اذییت میشود چه کنم که دردش کمی تسکین پیدا کند و تب هم میکندکه من پاراکید میدم
سلام وقت بخیر
رویش دندانهای جدید باعث درد و تب کودک می شود و کاملا طبیعیست اما بهتر است توسط دندانپزشک کودکان ویزیت شوند و اگر نیاز به مصرف دارویی بود توسط متخصص تجویز شود.
سلام وقت بخیر
پسرم کلاس سوم میره بین ۸و۹سال هست دندونهای شیری اسیای بزرگ و کوچیک خراب شده فقط ریشه موندن اینا رو عوض میکنن میفتن یانه ؟؟؟
سلام وقت بخیر
باید برای خارج کردن ریشه ها و بررسی وضعیت دندانها به دندانپزشکی مراجعه نمایید.
اگر تاجی نمانده باشد ریشه ها خود به خود نمی افتند و باید توسط دندانپزشک خارج شوند.
سلام وقت بخیر من دخترم ۱۲ ماهشه ی دونه دندون پایین درآورد ولی کناریش رو دیگه در نیاورد الان داره دو تای بالا رو در میاره این طبیعیه؟
سلام وقت بخیر
بله طبیعیست. روند رویش دندانها در کودکان متفاوت است. تا دو و نیم سالگی زمان دارد تا دندانهای شیری به طور کامل رشد کنند.
سلام دکتر
پسر من ۷ سال و ۶ ماهشه و یک ماه و نیمه که یکی از دندان های کنار دو دندان جلویی که در واقع دندان پیش نام دارد افتاده و هنوز خبری نیست در نیومده. طبیعیه یا خیر؟
سلام وقت بخیر
بله طبیعیست اما لازمه به دندانپزشکی کودکان مراجعه نمایید تا لثه آن ناحیه را بررسی کنند شاید دندان در لثه گیر کرده و یا شاید هنوز زمان رویش آن دندان نشده است. اگر زمانش نرسیده باشد باید فضا نگهدار بگذارید تا فاصله آن دندان بسته نشود.
سلام فرزندم از بالا دوتا دندون کنار اصلی رو در آورده ولی هنوز دوتایی جلو رو در نیاورده مشکلی نداره؟
طبیعیه؟
سلام وقت بخیر
بله طبیعیست. فرآیند رویش دندانها در کودکان متفاوت است.