شما می توانید با تقویت مینای دندان خود از بسیاری از دندان دردها جلوگیری کرده و آنها را برای مدت طولانی سالم نگه دارد.
مینای دندان چیست؟
مینای دندان (Tooth Enamel) سخت ترین پوشش بدن انسان است که قسمت خارجی دندان را می پوشاند. این قسمت از بخش بیرونی دندان که به عاج شهرت دارد محافظت می کند. بسیاری از موارد می توانند باعث کاهش استحکام مینای دندان یا تغییر رنگ آنها و دندان ها شوند. تقویت و ترمیم مینای دندان به بهبود و افزایش سلامتی دندان کمک می کند.
وظیفه مینای دندان
مینای دندان مانند یک سپر محافظ برای دندان ها عمل می کند و از آن ها در برابر آسیب های روزمره محافظت می کند. مهم ترین وظایف آن عبارتند از:
- محافظت از دندان هنگام جویدن و گاز زدن
- کاهش تاثیر دماهای بسیار سرد و گرم روی دندان
- محافظت از ساختار دندان در برابر اسیدها و عوامل آسیب زا
این بافت سخت بر روی قسمت خارجی دندان قرار می گیرد و از آنها محافظت می کند. ممکن است اقدامات روزمره ای که انجام می دهید، مانند جویدن، گاز گرفتن و خورد کردن به دندان های شما آسیب بزند اما مینای دندان از این آسیب ها جلوگیری می کند. همچنین مینای دندان از آسیب شیمیایی و آسیب ناشی از تغییرات دما جلوگیری می کند.
فرسایش مینای دندان
درست است که مینای دندان محکم ترین بافت بدن می باشد اما همواره در معرض آسیب ها و فرسایش قرار دارد. این بخش از دندان معمولا با استخوان مقایسه می شود اما در استخوان ها در اثر آسیب یا شکستگی می توان ترمیم خود به خودی سلول ها و بهبود آن را مشاهده کرد در صورتی که در مینای دندان این ویژگی وجود ندارد. در واقع اگر مینای دندان شما آسیب ببیند به صورت طبیعی ترمیم نمی شود و بهبود در اثر فعالیت سلول ها دیده نمی شود زیرا این بخش عاری از سلول می باشد. عوامل متعددی هستند که می توانند به مینای دندان های شما آسیب بزنند. مانند عدم رعایت بهداشت، مصرف غذا و نوشیدنی های رنگی و سیگار و کمبود ویتامین باعث آسیب به مینای دندان می شوند.
دلایل فرسایش مینای دندان
فرسایش مینای دندان زمانی رخ می دهد که پی اچ محیط دندان ها از مقدار طبیعی آن کمتر شده و محیط اسیدی شود. عوامل متعددی می تواند باعث این تغییر پی اچ شوند مانند:
- مصرف انواع نوشابه ها از جمله نوشابه های گازدار و انرژی زا
- برگشت اسید معده به دهان در اثر ریفلاکس (اسیدهای معده بسیار قوی هستند)
- نوشیدنی های حاوی برخی آبمیوه ها مثل مرکبات
- مصرف بسیار زیاد قند و نشاسته
- مصرف زیاد مواد اسیدی مانند سرکه یا ترشیجات
- انواعی از مشکلات گوارشی که باعث اسیدی شدن محیط دهان می شوند.
- مصرف برخی داروها مثل آسپرین
- خشکی دهان و کم بودن بزاق
- عدم استحکام مینای دندان به دلیل مشکلات ژنتیکی و ارثی
- در برخی از موارد عوامل محیطی مانند دندان قروچه یا ساییدگی زیاد دندان ها به علت استرس و اضطراب می تواند استحکام مینای دندان را کاهش دهد.
علائم فرسایش
علائم فرسایش مینای دندان با توجه به شدت آسیب متفاوت است، اما برخی نشانه ها معمولا در مراحل اولیه ظاهر می شوند. اگر چند مورد از علائم زیر را مشاهده می کنید، ممکن است مینای دندان شما در حال ضعیف شدن باشد:
- احساس درد یا حساسیت هنگام مصرف مواد غذایی شیرین
- حساسیت دندان نسبت به نوشیدنی ها و غذاهای سرد یا گرم
- تغییر رنگ دندان و متمایل شدن آن به زردی
- ایجاد ترک یا ناهموار شدن لبه های دندان
- ایجاد فرورفتگی یا ساییدگی روی سطح دندان
این علائم در صورت نادیده گرفتن ممکن است به مرور شدیدتر شوند و زمینه را برای حساسیت و پوسیدگی بیشتر دندان فراهم کنند.
عوارض فرسایش
فرسایش مینای دندان در صورتی که درمان نشود می تواند مشکلات متعددی را برای شما به وجود آورد. این فرسایش می تواند باعث از بین رفتن بخش زیادی از دندان های شما شده و شما را مجبور کند تا برای بهبود آن از درمان های پیچیده و طولانی مدت دندانپزشکی استفاده کنید. در صورت ادامه فرسایش، دندان های شما پوسیده می شوند و این پوسیدگی باعث ورود باکتری ها و ایجاد انواع عفونت ها در قسمت داخلی دندان ها می شود. همچنین می تواند باعث ایجاد حساسیت های شدید نسبت به سرما و گرما، زرد و لکه دار شدن دندان ها، شکستگی دندان ها و ایجاد حفره شود. این عوارض بسته به مدت زمان فرسایش و پیشرفت آن، راه های درمانی متفاوتی دارند.
درمان فرسایش مینای دندان
درمان این مشکل بسته به مدت زمان فرسایش و شدت آن می تواند متفاوت باشد. ممکن است در اثر فرسایش سطح دندان شما از بین رفته باشد و نیازمند پر کردن دندان یا عصب کشی شود. همچنین ممکن است از راهی های زیر استفاده شود.
-
استفاده از باندینگ دندان
روش باندینگ برای افرادی استفاده می شود که بخشی از مینای دندان های آنها آسیب دیده یا قسمتی از آن کاملا از بین رفته باشد. در این روش پزشک ابتدا قسمتی از دندان که نیازمند درمان است را می تراشد سپس با استفاده از رزین هم رنگ دندان بخش آسیب دیده را می پوشاند. در این روش پزشک می بایست از دندان شما قالب بگیرد تا باندینگ به صورت صحیح دندان شما را در بر بگیرد.
-
استفاده از روکش دندان
استفاده از روکش دندان روشی دیگری است که برای پوشاندن دندان آسیب دیده استفاده می شود. در این روش ابتدا پزشک دندان شما را پر می کند سپس با خمیر دندانپزشکی قالبی از دندان شما گرفته می شود. بعد از آماده شدن روکش دائمی دندان آن را روی قسمت آسیب دیده قرار می دهند.
در صورتی که علائم فرسایش مینای دندان را مشاهده کردید بهتر است هر چه زودتر به دندان پزشک مراجعه نمایید. همواره به خاطر داشته باشید پیشگیری بهتر از درمان است.
راه های تقویت مینای دندان
برای افزایش استحکام مینای دندان و بهبود سلامت دندان ها شما می توانید با رعایت چند نکته باعث تقویت مینای دندان خود شوید. در اینجا بهترین راه های تقویت مینای دندان را معرفی می کنیم. در ابتدا بهتر است عوامل فرسایش مینا و علائم آن را بشناسید تا در شرایط لازم بتوانید به بهترین شکل اقدام کنید.
استفاده از خمیر دندان های حاوی فلوراید
فلوراید می تواند باعث از بین بردن پوسیدگی های جزئی و ترمیم مینای دندان شود. استفاده از خمیر دندان های حاوی فلوراید علاوه بر سفید کردن دندان های شما باعث افزایش مقاومت آنها نسبت به اسید نیز می شود. بهتر است برای تهیه این خمیر دندان ها به داروخانه ها مراجعه کنید و یا از پزشک خود بخواهید آن را برای شما تجویز کند.
مسواک بزنید.
مسواک زدن ساده ترین و راحت ترین روشی است که می تواند باعث تقویت مینای دندان و جلوگیری از پوسیدگی دندان شود. مسواک زدن مداوم باعث از بین رفتن باکتری هایی می شود که در ایجاد پلاک های دندانی و پوسیدگی نقش دارند.
رژیم غذایی معتدل داشته باشید.
استفاده زیاد از قندها و مواد غذایی شیرین می تواند باعث ایجاد پوسیدگی و آسیب به مینای دندان شود. با رعایت رژیم غذایی متعادل و مصرف به اندازه این گونه مواد، شما می توانید از بروز این مشکلات جلوگیری نمایید. همچنین می توانید تا حد امکان به جای مصرف آبمیوه از خود میوه ها استفاده کنید. به خاطر داشته باشید بهتر است بعد از مصرف مواد قندی مانند شیرینی ها مسواک بزنید.
از دهانشویه استفاده کنید.
استفاده از دهانشویه ها باعث از بین بردن باکتری های داخل دهان می شود و دندان شما را از پوسیدگی و آسیب حفظ می کند. می توانید برای محافظت بهتر از دهانشویه های حاوی فلوراید استفاده کنید و مینای دندان خود را تقویت کنید. البته استفاده بیش از حد دهانشویه نیز توصیه نمی شود زیرا علاوه بر زرد شدن دندان باعث اختلال در فلور طبیعی دهان نیز می شود.
همچنین بخوانید: روش صحیح تمیز کردن دندانها با مسواک
مواد معدنی مورد نیاز دندان هایتان را مصرف کنید.
کمبود مواد معدنی در بدن مشکلات فراوانی را به همراه دارد برای همین لازم است همواره میزان این مواد را در بدن به مقدار کافی نگه دارید. مصرف ویتامین D و کلسیم در صورت کمبود می تواند به افزایش استحکام مینای دندان شما کمک کند. همچنین خوردن چربی های مفید مانند روغن نارگیل نیز می تواند برای تقویت مینای دندان مفید باشد.
آب فراوان بنوشید.
نوشیدن آب فراوان باعث می شود اسید ناشی از مواد غذایی در دهان رقیق شده و اگر محیط دهانتان از قبل اسیدی بوده است باعث کاهش شدت اسید می شود. همچنین به دفع باکتری های مضر که سبب پوسیدگی می شوند، کمک می کند. نوشیدن آب به ایجاد بزاق هم کمک می کند و از خشکی دهان جلوگیری می کند.
از مصرف نوشابه ها خودداری کنید.
نوشابه به دلیل قند زیادی که دارند به شدت می توانند برای مینای دندان شما مضر باشند. همچنین نوشابه های گازدار می توانند در بزاق خاصیت اسیدی ایجاد کنند و پی اچ دهان را کاهش دهند و به مینای دندان آسیب بزنند. شما با خودداری از مصرف نوشابه ها هم باعث بهبود سلامت دندان های خود می شوید و هم از مضرات دیگر این مواد بر بدنتان در امان می مانید.
از مصرف دخانیات بپرهیزید.
مواد دخانی به دلیل داشتن نیکوتین در ترکیبات آنها باعث اختلال گردش خون در لثه و دندان ها شده و غذا رسانی و اکسیژن رسانی را به دندان مختل می کنند. این وضعیت باعث تضعیف مینای دندان می شود و همچنین باعث ایجاد لکه هایی رو دندان و زرد شدن آنها خواهد شد. علاوه بر آن این مواد باعث از بین رفتن باکتری های مفید داخل دهان شده و برای سلامت فرد مضر هستند.
دندان قروچه را درمان کنید.
دندان قروچه و کوبیدن دندان ها به هم در اثر استرس می تواند به شدت به مینای دندان شما آسیب وارد کند. به دلیل فشاری که به دندان وارد می شود در طول زمان این مشکل باعث از بین رفتن مینای دندان شده و دندان ها را آسیب پذیر می کند. برای درمان این اختلالات حتما به پزشک مراجعه کنید.
برای اطلاعات بیشتر: راه های درمان دندان قروچه
مشکلات گوارشی خود را درمان کنید.
انواعی از مشکلات گوارشی مانند ریفلاکس می توانند باعث اسیدی شدن محیط دهان شده و در نتیجه به مینای دندان آسیب بزنند. در این شرایط بسیار مهم است که هر چه سریع تر این گونه مشکلات را درمان کنید زیرا اسید معده بسیار قوی است و می تواند به شدت به دندان هایتان آسیب بزند.
رفتن به دندانپزشکی را جدی بگیرید.
چک کردن مداوم دندان هایتان برای جلوگیری از پوسیدگی دندان و از بین رفتن مینای آنها بسیار اهمیت دارد. لازم است حداقل هر ۶ ماه یکبار به دندانپزشکی مراجعه کنید تا در صورت وجود پوسیدگی و آسیب دیدگی مینای دندان آن را رفع کنید. اگر اهمال کاری کنید و از رفتن به مطب خودداری کنید، ممکن است پوسیدگی به سرعت پیشرفت کند و آسیب زیادی به مینای دندان شما وارد شود.
آدامس بدون شکر بجوید.
به طور کلی آدامس جویدن مزیت های متعددی دارد و باعث افزایش ترشح بزاق می شود و از خشکی دهان جلوگیری می کند اما اگر از آدامس شکردار استفاده کنید می تواند کاملا برای دندان هایتان مضر باشد و به آنها آسیب بزند. شکر و قند موجود در این مواد می تواند تجزیه شوند و باعث تضعیف مینای دندان و پوسیدگی آنها شوند.
از نخ دندان استفاده کنید
مسواک به تنها قادر به از بین بردن همه ذرات غذا و پلاک های بین دندان ها نیست. استفاده روزانه از نخ دندان باعث کاهش تجمع باکتری ها و جلوگیری از پوسیدگی و آسیب به مینای دندان می شود.
بعد از مصرف مواد اسیدی بلافاصله مسواک نزنید
پس از مصرف نوشیدنی های اسیدی یا مواد غذایی مانند مرکبات، مینای دندان برای مدت کوتاهی حساس تر می شود. بهتر است بعد از ۳۰ تا ۶۰ دقیقه پس از نوشیدن، مسواک بزنید.
بهترین خمیر دندان برای تقویت مینای دندان
انتخاب خمیردندان مناسب نقش مهمی در حفظ سلامت و تقویت مینای دندان دارد. برخی خمیردندان ها علاوه بر تمیز کردن دندان ها، باعث افزایش مقاومت مینای دندان در برابر پوسیدگی و آسیب می شوند. هنگام خرید، بهتر است خمیردندانی را انتخاب کنید که حاوی فلوراید باشد. وجود برخی مواد معدنی مانند:
- یورن فلوراید
- کلسیم محلول
- فسفات
- سدیم کلراید
در حفظ سلامت دندان ها موثر است.
برای تقویت مینای دندان چه بخوریم
| مواد غذایی | مواد مغذی مؤثر | تاثیر بر مینای دندان |
| لبنیات (شیر، ماست، پنیر) | کلسیم، فسفر | به استحکام و بازسازی مواد معدنی مینای دندان کمک می کند |
| ماهی های چرب | ویتامین D، امگا ۳ | جذب بهتر کلسیم و حفظ سلامت دندانها را افزایش می دهد |
| سبزیجات برگ سبز (اسفناج، کلم بروکلی) | کلسیم، ویتامین ها و مواد معدنی | به حفظ سلامت و تقویت مینای دندان کمک می کند |
| تخم مرغ | پروتئین، ویتامین D | در حفظ ساختار و تقویت دندان ها نقش دارد |
| آجیل (بادام، گردو و …) | منیزیم، فسفر | به استحکام دندان و حفظ مواد معدنی آن کمک می کند |
| میوه و سبزیجات ترد (سیب، هویج) | فیبر و آب | با افزایش ترشح بزاق به پاکسازی دهان و کاهش اسید کمک می کنند |
| روغن نارگیل | ترکیبات ضدباکتری | به کاهش باکتری های مضر و محافظت از مینای دندان کمک می کند |
تقویت مینای دندان طب سنتی
برخی روش های طب سنتی باعث حفظ سلامت دهان و کاهش عوامل آسیب زننده می شوند. این روش ها به طور کامل مینای دندان را ترمیم نمی کنند، اما یک روش کمکی محسوب می شوند:
- مسواک زدن با روغن نارگیل
- مصرف عسل خام
- مصرف جوشانده گل ختمی
- مصرف استویا
- مصرف عرق نعنا
- سبزه گندم
- میخک
- غرغره با آب نمک
- استفاده از پودر هل و زعفران
سوالات متداول
آیا مینای دندان ترمیم می شود؟
مینای دندان به صورت طبیعی دوباره ساخته نمی شود؛ اما با روش هایی مانند استفاده از فلوراید، تغذیه مناسب و رعایت بهداشت دهان می توان مواد معدنی از دست رفته را تا حدی جبران و از پیشرفت آن جلوگیری کرد.
آیا مینای دندان با افزایش سن ضعیف تر می شود؟
با افزایش سن و قرار گرفتن طولانی مدت دندان ها در معرض مواد اسیدی، سایش و عادت های غذایی نامناسب، احتمال فرسایش مینای دندان بیشتر می شود.
آیا روشی برای درمان مینای دندان ضعیف وجود دارد؟
دندانپزشکان بسته به میزان آسیب، از روش هایی مانند فلورایدتراپی، باندینگ و در شرایط شدیدتر از روکش یا لمینت استفاده می کنند.
کدام نوشیدنی ها بیشتر به مینای دندان آسیب می زنند؟
نوشابه های گازدار، نوشیدنی های انرژی زا و برخی آبمیوه های صنعتی به دلیل قند و اسید بالا باعث فرسایش مینای دندان می شوند.
نتیجه گیری
مینای دندان نقش مهمی در محافظت از دندان ها دارد و حفظ سلامت آن از بروز مشکلاتی مانند پوسیدگی، حساسیت و آسیب های جدی جلوگیری می کند. از روش های تقویت مینای دندان می توان به استفاده از خمیردندان حاوی فلوراید، نخ دندان، جلوگیری از مصرف نوشیدنی های صنعتی و گازدار، مصرف آب، کلسیم و ویتامین ها اشاره کرد.
برای داشتن دندان های سالم و جلوگیری از ضعیف شدن مینای دندان باید حداقل سالی یک الی دوبار به کلینیک دندانپزشکی معتبر مراجعه کنید. کلینیک بابکان به دندانپزشکان متخصص در اختیار شما هستند تا شما را برای داشتن دندان های سالم راهنمایی کنند.












نخ دندان نزنییییید اگر چیزی بین دندانها گیر کرد با نخ بیرون بیاورید وگرنه نخ لثه هارو نابوود میکند، من میگم که به خاطر نخ کشیدن لثه هام از بین رفته و دندانهایم لق شدند
سلام وقت بخیر
اینکه فرمودید نخ نکشند توصیه ی خیلی اشتباهی است باید بعد از هر وعده غذایی نخ دندان کشیده شود اما باید به صورت اصولی و درست استفاده شود. اگر با فشار زیاد نخ دندان، لثه ها زخم شوند باعث عفونت و مشکلات بیشتر خواهد شد. برای اطلاعات بیشتر درباره نحوه استفاده از نخ دندان کلیک کنید.
اگر مثله آدم نخ دندون بکشی خوبه ولی اونطور که تو کشیدی نابود میشه دندونا
سلام میخواستم بدونم به غیر از نخ دندون چی باعث تمیزی بین دندون ها میشه. با این مسواک میزنم کل دندون بینش خراب شده جوری که به عصب رسیدن و درد نداشتم نفهمیدم
سلام وقت بخیر
بهترین راه تمیز کردن بین دندانها همان نخ دندان است اما میتوانید از مسواک های مخصوص بین دندانی، دستگاه هایی مانند واتر جت که با فشار آب، غذاها را خارج می کنند و … استفاده نمایید.
وقتتون بخیر،
من بعد از گذاشتن کامپوزیت پشیمون شدم و قصد دارم که بردارم ولی خیلی نگران از دست رفتن سلامتی دندونهای اصلی خودم هستم.
آیا میتونم بعد از ریمو کردن مراقبت خاصی انجام بدم که خراشها و آسیب های ایجاد شده رو کم کنم.
سلام وقت بخیر
اگر تراش نداده باشند میتوانید بردارید ولی اگر تراش خوره باشد دیگر نمی توان کامپوزیت ها را خارج کرد زیرا دندانها حساس می شوند و ظاهر بدی خواهند داشت. اگر خیلی خیلی کم تراش داده باشند میتوانید بردارید اما باید بهداشتتان را خیلی عالی رعایت کنید.
با سلام من دو هفته اس یکی از دندونام کشیدم پزشک بمن دهانشویه کلرو هگزیدین داد تقریبا دوهفته اس مصرف کردم ولی روی دندونام شیارهای رنگی افتاده چه راه حلی پیشنهاد میدید؟؟
سلام وقت بخیر
مصرف دهانشویه را قطع کنید. سه مرتبه در روز مسواک بزنید. کمی از زردی کم می شود اگر برطرف نشد باید جرمگیری کنید.
من میخوام دندونام یکم سفیدتر و براقتر بشن چی پیشنهاد میدین؟
سلام وقت بخیر
بهترین راه برای سفید کردن دندان ها بلیچینگ دندان است.