دلایل شایع خونریزی لثه پس از کشیدن دندان

خونریزی پس از کشیدن دندان، تا حدی طبیعی است و معمولاً طی چند ساعت اول متوقف می‌شود. با این حال، در برخی موارد ممکن است ادامه‌دار یا بیش از حد معمول باشد. این اتفاق می‌تواند به دلایل مختلفی رخ دهد که در ادامه به مهم‌ترین آن‌ها می‌پردازیم:

• قطع نشدن کامل عروق خونی محل دندان:در فرایند کشیدن دندان، گاهی عروق خونی موجود در بافت لثه یا استخوان اطراف به طور کامل بسته نمی‌شوند. این مسئله باعث می‌شود خونریزی پس از پایان بی‌حسی ادامه پیدا کند.
• عدم تشکیل لخته خونی مؤثر:پس از کشیدن دندان، بدن باید به‌طور طبیعی لخته‌ای از خون در محل دندان تشکیل دهد تا روند ترمیم آغاز شود. اگر این لخته تشکیل نشود یا زود از بین برود (مثلاً به دلیل مکیدن، شستشوی شدید دهان یا تف کردن)، خونریزی ادامه می‌یابد.
• استفاده از داروهای رقیق‌کننده خون:داروهایی مانند وارفارین، آسپیرین، یا برخی از داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی (NSAIDs) توانایی لخته شدن خون را کاهش داده و منجر به خونریزی طولانی‌مدت می‌شوند.
• فشار خون بالا (هایپرتنشن):در بیماران مبتلا به فشار خون بالا، خونریزی شدیدتر و طولانی‌تری ممکن است پس از کشیدن دندان رخ دهد، زیرا رگ‌های خونی تحت فشار بیشتری هستند و سریع‌تر دچار پارگی یا نشت می‌شوند.

بیشتر بخوانید: علت درد شدید بعد از کشیدن دندان و درمان آن 

• عفونت یا التهاب لثه (پریودنتیت یا ژنژیویت):در حضور التهاب یا عفونت در لثه‌ها، عروق خونی تحریک‌پذیرتر و شکننده‌تر می‌شوند. همین امر می‌تواند خونریزی را پس از کشیدن دندان افزایش دهد.
• حرکات نادرست پس از کشیدن دندان:مکیدن مایعات با نی، شست‌وشوی شدید دهان، یا تف کردن مکرر می‌تواند لخته خون را از جای خود جدا کرده و خونریزی را مجدداً آغاز کند.
• وجود بیماری های زمینه‌ای مانند اختلالات انعقادی:در بیمارانی که به بیماری‌های ژنتیکی مانند هموفیلی یا بیماری فون‌ویله‌براند مبتلا هستند، فرآیند انعقاد خون به‌درستی انجام نمی‌شود و همین مسئله باعث خونریزی‌های طولانی و کنترل‌نشده می‌شود.

چه زمانی خونریزی غیرعادی محسوب می شود؟

خونریزی پس از کشیدن دندان در ساعات اولیه امری طبیعی است، اما گاهی این خونریزی از حالت نرمال خارج شده و به عنوان نشانه‌ای از بروز مشکل تلقی می‌شود. زمانی خونریزی غیرعادی محسوب می‌شود که شدت آن زیاد باشد، بیش از ۸ تا ۱۲ ساعت ادامه یابد، با وجود گاز گرفتن پانسمان متوقف نشود، یا به صورت متناوب و بدون علت ظاهری در روزهای بعد از کشیدن دندان تکرار گردد.

همچنین اگر خونریزی با علائمی مانند تورم شدید، درد غیرقابل تحمل، بوی بد دهان یا خروج چرک همراه باشد، احتمال وجود عفونت یا ایجاد عارضه‌ای نظیر درای ساکت (dry socket) وجود دارد که نیاز به بررسی فوری توسط دندان‌پزشک دارد. در بیماران دارای اختلالات انعقادی یا مصرف‌کننده داروهای ضدانعقاد، تداوم یا شدت غیرمعمول خونریزی می‌تواند به دلیل عدم توانایی بدن در تشکیل لخته مؤثر باشد.

در این شرایط، مراجعه سریع به پزشک ضروری است تا اقدامات لازم برای کنترل خونریزی و پیشگیری از عوارض جدی انجام شود.

راهکار های بند آوردن خون دندان بعد از کشیدن

• گاز گرفتن گاز استریل (Gauze Bite):بلافاصله پس از کشیدن دندان، دندان‌پزشک یک تکه گاز استریل بر روی محل جراحی قرار می‌دهد. بیمار باید آن را محکم گاز بگیرد و تا ۳۰ تا ۶۰ دقیقه بدون وقفه در جای خود نگه دارد تا به تشکیل لخته خون کمک کند.
• عدم تف کردن و شست‌وشوی دهان در چند ساعت اول:تف کردن، غرغره کردن یا شستن دهان در ساعات اولیه می‌تواند لخته خون را جدا کند و باعث آغاز مجدد خونریزی شود.
• استفاده از کیسه یخ روی گونه:گذاشتن کمپرس سرد روی ناحیه خارجی صورت (در ناحیه گونه مربوط به محل کشیدن دندان) به مدت ۱۵ دقیقه می‌تواند با تنگ کردن عروق خونی، به کاهش خونریزی کمک کند.
• قرار دادن سر بالاتر از سطح بدن هنگام استراحت:هنگام دراز کشیدن، چند بالش زیر سر قرار دهید تا سر بالاتر از بدن بماند. این کار باعث کاهش فشار خون در ناحیه فک و جلوگیری از خونریزی بیشتر می‌شود.
• پرهیز از فعالیت‌های بدنی شدید:فعالیت‌هایی مانند ورزش یا بلند کردن اجسام سنگین در روز اول پس از کشیدن دندان می‌توانند باعث افزایش فشار خون و خونریزی مجدد شوند.

مطالعه کنید:علائم بیرون زدگی استخوان فک بعد از کشیدن دندان

• استفاده از چای کیسه‌ای مرطوب:اگر خونریزی ادامه داشت، می‌توان به‌جای گاز استریل، یک چای کیسه‌ای خیس‌شده را به آرامی گاز گرفت. تانن موجود در چای خاصیت قابض دارد و به توقف خونریزی کمک می‌کند.
• اجتناب از مصرف نی، سیگار و دخانیات:مکیدن مایعات با نی یا مصرف دخانیات، فشار منفی در دهان ایجاد کرده و لخته خون را از جای خود خارج می‌کند، که می‌تواند خونریزی را تشدید کند.

اگر با وجود رعایت موارد فوق، خونریزی پس از چند ساعت متوقف نشد یا شدت آن زیاد بود، باید بلافاصله با دندان‌پزشک تماس گرفت تا بررسی و اقدامات لازم انجام شود.

درمان های خانگی برای کاهش خونریزی لثه پس از کشیدن دندان

در کنار مراقبت‌های پزشکی و توصیه‌های دندان‌پزشک، برخی درمان‌های خانگی ساده و مؤثر می‌توانند به کاهش خونریزی لثه و تسریع ترمیم محل کشیدن دندان کمک کنند. البته این روش‌ها باید با احتیاط و با در نظر گرفتن وضعیت کلی سلامت فرد استفاده شوند:

• شست‌وشو با آب نمک ولرم: آب نمک به عنوان یک ضدعفونی‌کننده طبیعی، می‌تواند با کاهش التهاب و جلوگیری از رشد باکتری‌ها، به ترمیم بافت‌های آسیب‌دیده کمک کند. شست‌وشو با محلول رقیق‌شده آب نمک پس از ۲۴ ساعت از کشیدن دندان توصیه می‌شود.
• روغن گل میخک: این روغن خاصیت ضدالتهابی و ضدباکتریایی دارد و به کاهش خونریزی و تسکین درد کمک می‌کند. می‌توان یک قطره از آن را با پنبه روی لثه اطراف ناحیه جراحی به‌طور موضعی استفاده کرد (نه روی حفره باز دندان).
• استفاده از تکه یخ: گذاشتن تکه یخ در دهان یا کمپرس سرد روی صورت، باعث انقباض عروق خونی و کاهش خونریزی می‌شود. این روش ساده و در دسترس است و در ساعات ابتدایی پس از جراحی مؤثر خواهد بود.

بیشتر بخوانید: چه مدت بعد از کشیدن دندان میتوان ایمپلنت کاشت

• پودر ویتامین C: ویتامین C نقش کلیدی در ترمیم بافت و تقویت دیواره عروق دارد. مصرف موضعی پودر ویتامین C روی لثه (یا در صورت تجویز، مکمل خوراکی) می‌تواند به کاهش خونریزی و تسریع بهبود کمک کند.
• فندق افسونگر (Witch Hazel): این گیاه دارویی قابض طبیعی است و استفاده موضعی از عصاره آن روی لثه می‌تواند رگ‌های خونی را منقبض کرده و خونریزی را کاهش دهد.
• زینک (روی): زینک با خواص ضدالتهابی و نقش آن در بازسازی سلولی، به کاهش التهاب لثه و کنترل خونریزی کمک می‌کند. مصرف مکمل زینک یا دهان‌شویه‌های حاوی آن می‌تواند مفید باشد.

خطاهای رایج بیماران که باعث تشدید خونریزی می شود

• تف کردن مکرر
• شست‌وشوی زودهنگام دهان
• استفاده از نی برای نوشیدن
• مصرف سیگار یا قلیان
• نخوردن داروهای تجویز شده
• جویدن مواد غذایی سفت یا گرم
• انجام فعالیت بدنی شدید
• درآوردن زودهنگام گاز استریل
• خوابیدن بدون بالاآوردن سر
• دستکاری محل کشیدن دندان با زبان یا انگشت

غذاها و نوشیدنی‌ های ممنوعه بعد از کشیدن دندان

• غذاهای سفت و جویدنی: مانند آجیل، نان خشک یا ته‌دیگ؛ ممکن است به محل زخم فشار وارد کنند یا ذرات آن‌ها وارد حفره دندان شوند.
• غذاهای داغ: مانند سوپ یا چای داغ؛ حرارت بالا می‌تواند لخته خون را از بین ببرد و خونریزی را تشدید کند.
• نوشیدنی‌های با نی: استفاده از نی باعث ایجاد فشار منفی در دهان می‌شود و لخته خون را جدا می‌کند.
• نوشیدنی‌های الکلی: الکل باعث گشاد شدن عروق و افزایش خونریزی می‌شود و ترمیم زخم را به تأخیر می‌اندازد.

مطالعه کنید:مراقبت های بعد از جراحی و کشیدن دندان

• غذاهای تند و اسیدی: مانند فلفل، ترشی یا مرکبات؛ ممکن است موجب تحریک محل زخم و درد یا سوزش شوند.
• نوشابه و نوشیدنی‌های گازدار: گاز موجود در آن‌ها می‌تواند باعث جدا شدن لخته یا تحریک بافت شود.
• شکلات و مواد چسبنده: مانند آدامس یا تافی؛ ممکن است به محل زخم بچسبند و آن را تحریک یا آلوده کنند.

چه کسانی در معرض خونریزی بیشتر لثه هستند؟

• افراد دارای فشار خون بالا: احتمال پارگی عروق و خونریزی بیشتر دارند.
• بیماران مصرف‌کننده داروهای رقیق‌کننده خون: مانند وارفارین یا آسپرین؛ فرآیند لخته شدن را کند می‌کند.
• افراد مبتلا به اختلالات انعقادی: مانند هموفیلی یا بیماری فون‌ویله‌براند.
• بیماران دیابتی: ترمیم زخم کندتر است و خونریزی ممکن است بیشتر طول بکشد.
• افراد سیگاری: ترمیم زخم کند شده و احتمال خونریزی بیشتر می شود.
• افرادی با عفونت یا التهاب لثه: مویرگ های تحریک شده خونریزی پذیرتر هستند.
• کسانی که دستورالعمل های بعد از جراحی را رعایت نمی کنند: مانند تف کردن، استفاده از نی یا غذاهای نامناسب.

سوالات متداول:

۱. تا چند ساعت بعد از کشیدن دندان، خونریزی طبیعی است؟

خونریزی خفیف تا ۲ الی ۳ ساعت پس از کشیدن دندان طبیعی است. با این حال، ممکن است تا ۲۴ ساعت ترشح مختصر خون یا بزاق آغشته به خون ادامه داشته باشد. اگر خونریزی شدیدتر از حد انتظار بود یا قطع نشد، باید به دندان‌پزشک مراجعه شود.

۲. اگر شب بعد از کشیدن دندان هنوز خون بیاید، باید نگران باشم؟

اگر مقدار خون کم و به صورت لکه‌ای است، معمولاً جای نگرانی ندارد. اما اگر خونریزی شدید است، به شکل قطره‌ای ادامه دارد یا باعث خیس شدن بالش می‌شود، نیاز به بررسی فوری توسط دندان‌پزشک دارید.

۳. آیا می توان برای توقف خونریزی از دارو استفاده کرد؟

در اغلب موارد نیازی به دارو نیست و با گاز گرفتن گاز استریل، استراحت، و پرهیز از فعالیت، خونریزی کنترل می شود. در برخی موارد خاص، پزشک ممکن است داروهای ضد خونریزی یا ویتامین K تجویز کند.

۴. آیا می توان از دهان‌شویه برای تمیز کردن محل کشیدن دندان استفاده کرد؟

در ۲۴ ساعت اول نباید از هیچ دهان شویه‌ای استفاده کرد، زیرا ممکن است لخته خون را جدا کند. پس از آن، دهان شویه‌های ملایم مانند آب نمک ولرم مجاز هستند، مگر آن‌که پزشک مورد خاصی را تجویز کرده باشد.

۵. چرا خونریزی من بیشتر از دیگران است؟

علت ممکن است به عواملی مانند فشار خون بالا، مصرف داروهای رقیق کننده خون، بیماری های زمینه‌ای، یا رعایت نکردن نکات مراقبتی برگردد. مشورت با پزشک و بررسی شرایط فردی در این موارد ضروری است.

۶. آیا غذا خوردن باعث تشدید خونریزی می شود؟

اگر غذا سفت، داغ یا ادویه‌دار باشد، می‌تواند باعث تحریک ناحیه جراحی و افزایش خونریزی شود. در روز اول فقط غذاهای نرم، خنک و کم‌تحرک برای لثه توصیه می‌شود.

۷. آیا استرس یا اضطراب می تواند باعث خونریزی بیشتر شود؟

بله، استرس شدید می‌تواند فشار خون را بالا ببرد و در نتیجه خونریزی را افزایش دهد. توصیه می‌شود در محیطی آرام استراحت کنید و فعالیت‌های آرام‌بخش انجام دهید.

نتیجه‌گیری

فرایند کشیدن دندان، اگرچه در ظاهر ساده و سرپایی است، اما نیازمند مراقبت‌های دقیق و آگاهانه پس از انجام آن است تا از بروز عوارضی مانند خونریزی طولانی، عفونت یا التهاب جلوگیری شود. ایجاد لخته خونی در محل دندان کشیده‌شده، نخستین و مهم‌ترین گام در آغاز روند ترمیم طبیعی بدن است و هرگونه اختلال در آن می‌تواند روند بهبود را به تأخیر اندازد یا حتی خطرناک شود. رعایت نکاتی مانند پرهیز از مصرف غذاهای نامناسب، اجتناب از فعالیت‌های فیزیکی شدید، پرهیز از دخانیات و پایبندی به دستورات دندان‌پزشک، نقش مهمی در جلوگیری از خونریزی غیرعادی ایفا می‌کند. در نهایت، آگاهی از نشانه‌های هشداردهنده و مراجعه به‌موقع به پزشک، از بروز مشکلات جدی‌تر پیشگیری خواهد کرد و مسیر ترمیم را ایمن‌تر و سریع‌تر می‌سازد.