| عنوان | توضیحات و نکات مهم |
| دندان مصنوعی چیست؟ | پروتز متحرک یا ثابت برای جایگزینی دندان های از دست رفته که عملکرد جویدن، صحبت کردن و زیبایی را بازمی گرداند. |
| انواع اصلی | ۱. ست کامل (برای هر فک بدون دندان) ۲. تکه ای (پارسیل) ۳. ثابت (روی پایه ایمپلنت) ۴. متحرک ۵. فوری |
| جنس ها | آکریلیک، فلزی (کروم کبالت)، نرم (ول پلاست)، زیرکونیا (در انواع ثابت) |
| کاربرد | جایگزینی دندان ها، بهبود زیبایی، حفظ فرم صورت، بهبود گفتار و جویدن، جلوگیری از تحلیل لثه و استخوان فک |
| مزایا | بهبود عملکرد دهان، زیبایی لبخند، هزینه مناسب تر نسبت به ایمپلنت، امکان انتخاب متنوع و طول عمر بالا |
| معایب | نیاز به مراقبت زیاد، احتمال جابه جایی، زمان عادت کردن، در بعضی موارد نیاز به چسب |
| مراقبت ها | مسواک مخصوص، شستو شوی روزانه، خارج کردن در شب، مراجعه سالانه به دندانپزشک |
| طول عمر متوسط | ۵ تا ۱۵ سال بسته به نوع، نحوه استفاده و مراقبت |
| هزینه حدودی در ۱۴۰۴ | متغیر بین ۳ تا ۱۵ میلیون تومان برای متحرک، و بالای ۲۰ میلیون برای انواع ثابت و ایمپلنت دار |
| چه کسانی نیاز دارند؟ | افراد مسن، کسانی که دندان هایشان را به دلایل پوسیدگی یا حادثه از دست داده اند |
دندان مصنوعی چیست و چه کاربردی دارد؟
دندان مصنوعی (Prosthetic Teeth) یکی از روشهای پرکاربرد در دندانپزشکی برای جایگزینی دندان های طبیعی از دست رفته است. افرادی که به هر دلیلی دندانهای خود را از دست دادهاند، میتوانند با استفاده از دندان مصنوعی، توانایی جویدن طبیعی، صحبت کردن صحیح و زیبایی لبخند خود را بازیابند.
دندان مصنوعی در دو نوع اصلی تولید میشود:
- دندان مصنوعی کامل برای افرادی که تمام دندانهای یک یا هر دو فک را از دست دادهاند.
- دندان مصنوعی پارسیل (تکهای) برای بیمارانی که فقط چند دندان خود را از دست دادهاند.
این پروتز میتواند به صورت ثابت روی پایه ایمپلنت نصب شود یا متحرک و قابل برداشت باشد. انتخاب نوع مناسب دندان مصنوعی به شرایط دهان و فک بیمار، بودجه و نظر دندانپزشک بستگی دارد.
انواع دندان مصنوعی
۱. دندان مصنوعی کامل (Full Denture)
ست کامل، پروتزی است که برای جایگزینی تمامی دندانهای یک فک، طراحی شده است. دندان مصنوعی کامل را میتوان بر روی پایه ایمپلنت پایدار سازی کرد به این ترتیب که چند ایمپلنت در لثه کاشته می شود و ضمایمی هم روی آن تعبیه می شود. این ضمایم در سر ایمپلنت چفت می شوند.
این نوع دندان مصنوعی زمانی استفاده میشود که فرد تمام دندانهای فک بالا، پایین یا هر دو را از دست داده باشد. پروتز کامل معمولاً از جنس آکریلیک ساخته میشود و به صورت متحرک روی لثه قرار میگیرد. گاهی برای تثبیت بیشتر، با چسب دندان مصنوعی استفاده میشود.
درباره پروتز متحرک دندان بدانید
مزایا:
- جایگزین کامل دندان های از دست رفته
- ظاهر طبیعی
- هزینه مناسب تر نسبت به ایمپلنت
۲. دندان مصنوعی پارسیل یا تکه ای (Partial Denture)
زمانی که فقط یک یا چند دندان از دست رفته باشند، میتوان با پروتز دندان مصنوعی نیمه جای خالی آن را پر کرد. پروتز پارسیل ممکن است با قلاب فلزی یا پلاستیکی به دندانهای دیگر تکیه می کند.
دندان مصنوعی پارسیل یا تکه ای برای زمانی است که فقط چند دندان از بین رفته و بقیه سالم هستند. این نوع پروتز روی دندان های باقیمانده تکیه میکند و ممکن است دارای قلاب فلزی یا پایه انعطاف پذیر باشد.
مزایا:
- حفظ دندان های طبیعی
- پر کردن فضاهای خالی
- جلوگیری از حرکت دندان های مجاور
۳. دندان مصنوعی ثابت (Implant-Supported Denture)
این نوع دندان مصنوعی که به آن پروتز ثابت دندان هم گفته می شود به صورت دائمی روی پایه های ایمپلنت دندانی سوار می شود. ظاهر آن کاملاً شبیه دندان طبیعی است و به هیچ وجه تکان نمی خورد. بهترین گزینه برای کسانی است که به دنبال راحتی و عملکرد بالا هستند.
مزایا:
- استحکام بالا
- ماندگاری طولانی
- بدون نیاز به چسب یا درآوردن روزانه
۴. دندان مصنوعی ژله ای یا فلکسی (Flexible Denture)
این نوع پروتز از مواد نرم و قابل انعطاف ساخته می شود و برای افرادی که به پلاک های فلزی حساسیت دارند یا به دنبال راحتی بیشتر هستند، مناسب است.
مزایا:
- بدون فلز
- راحتی بیشتر روی لثه
- مناسب برای دهانهای حساس
۵. دندان مصنوعی فوری (Immediate Denture)
این مدل بلافاصله پس از کشیدن دندان ها در دهان قرار میگیرد. برای اینکه بیمار در دوره ترمیم لثه بدون دندان نماند، استفاده از این مدل توصیه می شود. اما معمولاً بعد از بهبود کامل فک، نیاز به تعویض دارد.
۶. اووردنچر (Overdenture)
نوعی دندان مصنوعی پیشرفته است که روی چند دندان باقیمانده طبیعی یا ایمپلنت های دندانی قرار میگیرد. این نوع پروتز ترکیبی از مزایای دندان مصنوعی معمولی و ایمپلنت است و در دستهی پروتزهای متحرک نیمه ثابت قرار میگیرد.
دندان مصنوعی جدید چیست؟
دندان مصنوعی جدید، پروتزی مدرن برای جایگزینی دندان های از دست رفته است که با استفاده از فناوریهایی مانند اسکن دیجیتال، چاپ سه بعدی، مواد پیشرفته (مثل زیرکونیا، رزین ترموپلاستیک)، و گاهی ایمپلنت های دندانی ساخته می شود تا ظاهر، عملکرد و احساس طبیعی تری را بدهد.
هزینه دندان مصنوعی
| پروتز دندان تک | شروع از ۵ میلیون تومان |
| پروتز دندان کروم (کبالت) | شروع از ۹ میلیون تومان |
| قیمت دندان مصنوعی آلمانی | شروع از ۱۰ میلیون تومان |
| قیمت دندان مصنوعی کامل | شروع از ۱۰ میلیون تومان |
| قیمت دندان مصنوعی بر پایه ایمپلنت | هر فک بین ۵۰ میلیون تومان |
| قیمت دندان مصنوعی ژله ای | شروع از ۴/۸۰۰/۰۰۰ تومان |
برای پروتز مصنوعی نمیتوان قیمت ثابتی در نظر گرفت زیرا به عوامل مختلفی از جمله نوع پروتز مصنوعی، جنس، تعداد واحدها، دستمزد پزشک، هزینه لابراتوار و موارد دیگر بستگی دارد. در جدول زیر به طور خلاصه به قیمت آنها پرداخته شده است اما به این مبالغ نباید اکتفا کرد و باید حتما از دندانپزشکی مورد نظر استعلام بروز گرفته شود.
برای اطلاعات بیشتر از جدول قیمت دندان مصنوعی کلیک کنید.
چه روش های دیگری به جای پروتز مصنوعی وجود دارد؟
بریج دندان و ایمپلنت دندان دو روش محبوب جایگزینی دندانهای از دست رفته هستند. هزینه این روشها بیشتر است و برای کسانی که بودجه محدود و تعداد زیاد دندانهای از دست رفته دارند، ممکن است مقرون به صرفه نباشد. با این حال پروتزهای بر پایه ایمپلنت نیز وجود دارند که هزینه آنها از ایمپلنت تکی کمتر می شود.
چگونه ساخته می شود؟
| جنس دندان مصنوعی | ویژگی ها | مناسب |
| آکریلیک | سبک، اقتصادی، پرکاربرد | اکثر بیماران |
| فلزی (کروم کبالت) | مقاوم تر و نازک تر | نیاز به مراقبت بیشتر |
| نایلونی نرم (Valplast) | انعطاف پذیر، مناسب برای لثه حساس | افراد حساس |
| زیرکونیا (در انواع ثابت) | بسیار زیبا و شبیه دندان طبیعی | کاربرد زیبایی |
فرآیند ساخت پروتز مصنوعی چند هفته زمان می برد و نیاز به چند جلسه مراجعه دارد. دندانساز ترمیم را بر اساس دستور دندانپزشک می سازد.
به طور کلی مراحل ساخت آن به صورت زیر است:
- مجموعه ی قالب گیری از فک و دهان و اندازه گیری های مربوط به فک ها و ارتباط آنها و فاصله بین آنها
- ساخت مدل، الگوی پلاستیکی و یا مومی که دقیقا شکل پروتز مصنوعی است که قرار است برایتان ساخته شود. این مدل را چند مرتبه امتحان می کنید و پس از اطمینان از خوب بودن آن، رنگ و شکل آن نیز مشخص می شود. بر اساس این داده ها، پروتز نهایی برایتان ساخته می شود.
- ساخت دندان مصنوعی
- تنظیم پروتز در صورت نیاز
آیا گذاشتن دندان مصنوعی باعث تغییر چهره یا لبخند من می شود؟
پروتز دندان بسیار شبیه دندانهای طبیعی ساخته می شوند و تفاوتهای جزئی در شکل ظاهری آنها وجود دارد. در واقع پروتز مصنوعی برای بهبود زیبایی چهره و لبخند طراحی می شود نه بدتر کردن آن. با استفاده از پروتز، جای خالی دندانها پر شده و پشتیبانی خوبی از گونه و لب ایجاد می شود در نتیجه صورت پرتر و جوانتر به نظر می رسد و اطراف دهان کمتر چروک می خورد.
روش استفاده از دندان مصنوعی چگونه است؟
- ابتدا که دندان را در دهان می گذارید ممکن است حس عجیبی داشته باشید اما خیلی زود به آن عادت می کنید.
- در ابتدا از شما خواسته می شود تمام وقت (از جمله موقع خواب) پروتز را در دهان بگذارید تا به آن عادت کنید. به شما گفته می شود از چه زمانی دیگر باید شبها موقع خواب پروتز را در بیاورید.
- همیشه لازم نیست حتما موقع خواب آن را در بیاورید اما این کار باعث می شود لثه استراحت کند و کمتر صدمه ببیند.
- هنگامی که دندان مصنوعی را از دهان در می آورید، باید آن را مرطوب نگه دارید تا خراب نشود. مثلا در یک لیوان حاوی آب یا کیسه پلی اتیلن حاوی مقداری پشم یا پنبه مرطوب و یا در محلول شوینده دندان مصنوعی بگذارید تا پروتز خشک نشود و شکل آن تغییر نکند.
بیشتر بخوانید: تفاوت اوردنچر و دندان مصنوعی
چگونه دندان مصنوعی را بشویم؟
- تمیز کردن و شستشوی دندان مصنوعی اهمیت زیادی دارد. باید پروتز مصنوعی و هر پروتز دهانی دیگری مرتبا تمیز شود تا پلاک و ذرات غذای چسبیده به آن پاک شود.
- پروتز را در بیاورید و آن را با خمیر دندان یا صابون و آب مسواک بزنید و سپس در آب غوطه ور کنید تا همه ذرات غذای لا به لای دندانهای آن خارج شوند.
- دندان مصنوعی را در محلول شوینده دندان مصنوعی یا کف صابون غوطه ور کنید تا باکتریها و لکه های آن از بین بروند. (برای استفاده از محلول شوینده، طبق دستور شرکت سازنده عمل کنید).
- دوباره پروتز را بشویید . دقت کنید نباید مسواک را سفت به دندانها بکشید بلکه به همان صورتی که دندانهای خود را مسواک میزنید، پروتز مصنوعی را نیز مسواک بزنید.
- برای این که دندان مصنوعی از دستتان نیفتد، هنگام تمیز کردن آن یک ظرف آب یا چیز نرمی در زیر دست خود بگذارید. دندان مصنوعی شکننده است و اگر بیفتد ممکن است ترک بردارد یا بشکند.
اطلاعات بیشتر در مورد راه های سفید کردن دندان مصنوعی و شستن آن
اگر دندان مصنوعی را مرتبا تمیز نکنیم چه می شود؟
- اگر دندان مصنوعی را خوب تمیز نکنید، مشکلاتی مانند بوی بد دهان، پوسیدگی دندانهای طبیعی، عفونت لثه و برفک دهان ممکن است ایجاد شود.
- حداقل دو بار در روز باید دندان مصنوعی تمیز شود.
آیا غذا خوردن با دندان مصنوعی سخت است؟
غذا خوردن با هر پروتز جدیدی در ابتدا کمی چالش برانگیز است و نیاز به تمرین دارد. ممکن است در چند هفته اول احساس راحتی نکنید ولی خیلی زود به آن عادت می کنید. در این مدت توصیه های زیر به شما کمک می کنند با پروتز دندانی جدید خود راحت تر باشید:
- با غذاهای نرم شروع کنید و غذاهای جامد را به قطعات کوچک تقسیم کنید.
- با هر دو طرف دهان غذا را به آرامی بجوید.
- زمانی که به پروتز مصنوعی عادت کردید، برنامه غذایی معمولی خود را از سر بگیرید.
- هنگام خوردن گوشتهای استخوان دار یا غذاهای سرد و داغ احتیاط کنید.
- از خوردن غذاهایی که خیلی چسبنده یا سفت هستند پرهیز کنید.
- از جویدن آدامس در زمانی که دندان مصنوعی دارید خودداری کنید.
- از خلال دندان برای دندان مصنوعی استفاده نکنید.
بیشتر بخوانید: دندان مصنوعی چسبی چیست + نحوه استفاده آن
آیا با دندان مصنوعی میتوانم عادی صحبت کنم؟
- پس از این که پروتز مصنوعی را در دهان می گذارید، در ابتدا تلفظ برخی کلمات برایتان سخت می شود. با تمرین این کلمات با صدای بلند، زودتر یاد می گیرید چگونه با وجود پروتز در دهان، صحبت کنید.
- اگر هنگامی که صحبت می کنید دندان مصنوعی صدای تلک می دهد، با دندانپزشک خود تماس بگیرید.
- گاهی اوقات دندان مصنوعی ممکن است هنگام صحبت کردن، سرفه یا خندیدن بلغزد و از جای خود بیرون بیاید. با ملایمت آن را گاز بگیرید و به جای خود برگردانید.
- اگر مشکل تلفظ تان پس از مدتی برطرف نشد، با دندانپزشک صحبت کنید.
سلام من حدود یکماه است دندان مصنوعی گذاشتم کامل فک بالا خوبه ولی تند۲ حرف بزنم میا تو دهنم اما فک پایین موقع غذا بعضی وقتا موقع حرف زدن درمیاد به سختی چیزی اونم نه همه چیز میخورم درد دارم خیلی لقه چکار کنم دکتر میگه اگه نشه ۲ تا ایمپلنت میزارم آیا بزارم درست میشه ممنون
سلام وقت بخیر
احتمالا قالب دندان مصنوعی بزرگتر از فکتان است باید با پزشک معالجتان در میان بگذارید. بله کاشت ایمپلنت باعث فیکس شدن پروتز مصنوعی می شود و دیگر تکان نمی خورد.
سلام وقت بخیر . من همسرم ریشه بیشتر دندون ها در دهانش هست و درد نمیکنه ، آیا میشه روی اون دندون مصنوعی گذاشت ؟
سلام وقت بخیر
خیر بهتر است ابتدا ریشه های دندان از لثه خارج شود و بعد برای دندان مصنوعی اقدام شود. در حال حاضر دردی ندارند اما به مرور باعث عفونت و تحلیل لثه و مشکلات بیشتر می شود.
سلام فک پایین که دندون مصنوعی بسازید چقدر هزینه دارد؟
سلام وقت بخیر
باید حضوری مراجعه نمایید تا بعد از معاینه بتوان هزینه را مشخص کرد.
سلام وقت بخیر
من چهارتا دندنمو کشیدم جای اونا رو میخوام پرکنم
سلام وقت بخیر
هم میتوانید با ایمپلنت جایگزین کنید و هم با دندان مصنوعی پارسیل.
بهترین راه کاشت ایمپلنت است ک پایه ها در فک فیکس می شوند و مانند دندان طبیعی عمل می کنند.
سلام وقت شما بخیر دندانهای بنده فک بالا کلا روکش هستش و فک پایین ۶ تا از دندانهای خودم مونده میخوام بکشم و از این نوع دندان مصنوعی جدید استفاده کنم میخوام بدونم هزینه آن چقدر می شود؟ ممنون.
سلام وقت بخیر
نمی توان به این صورت هزینه را مشخص کرد باید ویزیت شوید.