ارتودنسی ثابت یکی از روش های رایج صاف و مرتب کردن دندان ها و زیباتر کردن لبخند است. ارتودنسی ثابت به طور کلی به همه روش هایی گفته می شود که در آنها از وسیله دهانی ثابت (غیر قابل درآوردن) برای صاف و همراستا کردن دندانها و فک ها استفاده می شود.
اما هنگامی که سخن از ارتودنسی ثابت به میان میآید معمولاً منظور از آن، رایجترین روش آن یعنی براکت ارتودنسی است.
موضوع | توضیح خلاصه و کاربردی |
ارتودنسی ثابت چیست؟ | روشی برای مرتبسازی دندانها با براکت و سیم که بهصورت دائمی روی دندان نصب میشود |
کاربرد اصلی | اصلاح نامرتبی دندانها، شلوغی، فاصله، ناهنجاری فک و بایت |
تفاوت با ارتودنسی متحرک | از دهان خارج نمیشود و دقت و ماندگاری بالاتری دارد |
مناسب چه افرادی است؟ | کودکان، نوجوانان و بزرگسالان (بدون محدودیت سنی) |
بهترین سن انجام | نوجوانی، اما در بزرگسالی هم کاملاً قابل انجام است |
انواع ارتودنسی ثابت | فلزی، سرامیکی، لینگوال (پشت دندانی) |
ارتودنسی فلزی | مقاوم، اقتصادی و مناسب درمانهای پیچیده |
ارتودنسی سرامیکی | همرنگ دندان و زیباتر از نوع فلزی |
ارتودنسی لینگوال | نامرئی، نصب پشت دندان، هزینه بالاتر |
مدت زمان درمان | بهطور میانگین ۱۲ تا ۳۰ ماه |
عوامل مؤثر بر طول درمان | شدت مشکل، سن بیمار، نوع ارتودنسی، همکاری بیمار |
درد ارتودنسی ثابت | درد خفیف و موقتی در روزهای اول یا بعد از تنظیم سیمها |
مراقبتهای ضروری | مسواک مخصوص، نخ دندان، دهانشویه، مراجعات منظم |
اهمیت بهداشت دهان | جلوگیری از پوسیدگی، التهاب لثه و لکه دندان |
غذاهای ممنوعه | خوراکیهای سفت، چسبناک و بسیار شیرین |
غذاهای مجاز | غذاهای نرم، خردشده و کمقند |
مراجعات به پزشک | معمولاً هر ۴ تا ۶ هفته یکبار |
هزینه ارتودنسی ثابت | متغیر؛ وابسته به نوع درمان، پزشک و میزان پیچیدگی |
تعیین هزینه دقیق | فقط با معاینه حضوری امکانپذیر است |
بعد از پایان درمان | استفاده از ریتینر (نگهدارنده) الزامی است |
ریتینر چیست؟ | وسیلهای برای ثابت نگهداشتن نتیجه ارتودنسی |
انواع ریتینر | ثابت (پشت دندان) و متحرک |
نتیجه نهایی درمان | لبخند زیباتر، دندانهای مرتب و سلامت دهان بهتر |
ارزش انجام ارتودنسی | درمانی ماندگار، اصولی و مؤثر برای زیبایی و سلامت |
ارتودنسی ثابت دندان چگونه انجام میشود؟
در ارتودنسی ثابت، براکتها روی سطح دندانها با چسب مخصوص چسبانده میشوند و با سیم ارتودنسی به هم متصل میگردند. متخصص ارتودنسی با تنظیم تدریجی این سیمها، فشار کنترل شده ای به دندانها وارد می کند تا به موقعیت صحیح خود حرکت کنند.
این روش بر خلاف ارتودنسی متحرک، در طول درمان از دهان خارج نمیشود و همین موضوع باعث دقت و اثربخشی بالاتر آن میشود.
بروز ترین نمونه کار های ارتودنسی کلینیک بابکان
براکت ارتودنسی چیست؟
براکت ارتودنسی همان چیزی است که بیشتر ما آن را به عنوان سیم گرفتن دندان ها و یا سیم کشی دندانها می شناسیم. اگر چه براکت ارتودنسی محدود به این نوع براکت نمی باشد.
متن انگلیسی:
“Data from clinical trials covering multiple patients indicate that orthodontic treatment with fixed appliances is effective and results on average in a final Peer Assessment Rating (PAR) score reduction of approximately 82.6%, showing significant improvement in tooth alignment and occlusal outcomes after treatment.”
ترجمه فارسی:
«دادههای حاصل از آزمایشهای بالینی که بیماران مختلف را شامل میشود نشان میدهد که درمان ارتودنسی با ابزارهای ثابت مؤثر است و بهطور متوسط باعث کاهش امتیاز شاخص Peer Assessment Rating (PAR) به میزان حدود ۸۲.۶٪ میشود، که نشاندهنده بهبود قابلتوجه در تراز دندانها و نتایج بایت پس از درمان است.»
academic.oup.com منبع
براکت ارتودنسی از چه بخش هایی تشکیل شده است؟
براکت ارتودنسی از اجزاء اصلی زیر تشکیل می شود:
- نگین براکت- نگین های مربعی شکل کوچکی که به سطح جلو و یا گاهی اوقات پشت دندان (در براکت پشت دندانی) چسبانده می شود.
- سیم ارتودنسی- سیم استیل نازکی که از همه دندانها عبور می کند و به همه نگین های براکت متصل است. سیم ارتودنسی هر از گاهی باید تنظیم شود تا به دندان ها نیرو وارد کرده و آنها را حرکت دهد.
- لیگاچور- لیگاچور یک حلقه کشی و یا سیم تافته کوچکی است که برای نگه داشتن سیم ارتودنسی دور نگین براکت قرار می گیرد. سیستم براکت خود لیگاچور یا دیمون نیازی به این قطعات ندارد.
- بند ارتودنسی- حلقه فلزی نسبتا پهن است که همانند یک کمربند دور دندان های آسیاب بزرگ عقب دهان چسبانده می شود. گاهی اوقات بند ارتودنسی ضمایمی برای متصل شدن قطعات دیگر دارد.
- حلقه کشی الاستیک – از حلقه کشی برای حرکت دادن برخی از دندان ها در جهتی متفاوت با حرکت کل دندانها استفاده می شود. مثلا اگر متخصص ارتودنسی میخواهد یکی از دندان های بالایی را به عقب بکشد در حالی که بقیه آنها به جلو حرکت می کنند، از این نوع حلقه کشی استفاده می کند. الاستیک برای تغییر موقعیت یک یا چند دندان بالا نسبت به یک یا چند دندان پایین به کار گرفته می شود با این حال همه نیاز به این قطعه ندارند.
برای اطلاعات بیشتر: بهترین متخصص ارتودنسی
ارتودنسی ثابت برای چه کسانی مناسب است؟
ارتودنسی ثابت برای افرادی که مشکلات زیر را دارند، گزینه ای مناسب است:
- شلوغی شدید تا خفیف و روی هم رفتن دندان ها
- فاصله بین دندانها
- جلو یا عقب بودن دندانها یا فک
- ناهنجاری های فک (مالاکلوژن)
- نامرتبی های شدید که با ارتودنسی متحرک اصلاح نمیشود
- این روش برای تمام سنین کودکان، نوجوانان و بزرگسالان قابل انجام است.
آیا گذاشتن براکت ارتودنسی درد دارد؟
اصلاً نگران این موضوع نباشید چون فرآیند نصب سیستم براکت به دندانها هیچ نیازی به تراشیدن دندان یا بی حسی ندارد و کاملاً بدون درد انجام می شود.
آیا ارتودنسی ثابت درد دارد؟
بعد از ارتودنسی بله، اما نگرانکننده نیست.
در روزهای اول نصب براکت یا بعد از هر بار تنظیم سیم ها، کمی احساس فشار یا درد خفیف طبیعی است و معمولاً بعد از چند روز برطرف میشود. این درد نشانه حرکت دندانهاست.
ریتینر یا تثبیت کننده ارتودنسی چیست؟
ریتینر که به آن تثبیت کننده یا نگهدارنده ارتودنسی هم می گویند یکی دیگر از وسیله های درمان ارتودنسی است که در واقع پس از پایان درمان ارتودنسی و صرفاً برای حفظ نتایج درمان و نگه داشتن دندان ها در موقعیت جدید استفاده می شود چرا که اگر از این وسیله استفاده نکنید امکان بازگشت دندان ها به جایگاه قبلی و به هم ریختن ارتباط دندان ها وجود دارد. تثبیت کننده ارتودنسی خود دو نوع ثابت و غیر ثابت یا متحرک دارد. متخصص ارتودنسی بسته به نیاز شما نوع مناسب را انتخاب می کند. گاهی اوقات برای یک فک از ریتینر ثابت و برای فک دیگر از ریتینر غیر ثابت استفاده می شود.
انواع براکت ارتودنسی ثابت چیست؟
خوشبختانه غالب اوقات در انتخاب نوع براکت آزادی عمل دارید. برای انتخاب نوع براکت ابتدا باید آنها را بشناسید . انواع براکت عبارتند از:
- براکت فلزی: براکت فلزی که همان براکت معمولی است و به سیم کشی دندان ها شهرت دارد.
- براکت سرامیکی: براکت سرامیکی سیستمی مشابه براکت فلزی است اما در آن به جای استفاده از نگین های فلزی، از نگین های شفاف یا سفید رنگ استفاده می شود و همچنین از سیم سفید رنگ به جای سیم استیل بهره گرفته می شود تا سیستم براکت در دهان خیلی به چشم نیاید به این نوع روش، ارتودنسی نامرئی می گویند.
- براکت پشت دندانی: براکت پشت دندانی یا براکت لینگوال نوعی سیستم براکت است که کاملا مشابه براکت فلزی است اما به سطح پشت دندان ها که رو به زبان قرار دارند متصل می شود بنابراین دیگران نمیتوانند آن را ببینند.
- براکت دیمون: براکت خود لیگاچور یا براکت دیمون همان براکت فلزی است اما طراحی آن کمی متفاوت است و باعث شده نیازی به لیگاچور وجود نداشته باشد. از این رو به طور کلی سطح کمتری از دندانها توسط نگین براکت پوشیده می شوند و براکت کمتر از براکت معمولی جلب توجه می کند.
معایب و مزایای روش های مختلف درمان ارتودنسی ثابت چیست؟
براکت فلزی
مزایا
- کارآمدی بالا
- هزینه پایین تر
- دوام و مقاومت بالا
معایب
- نازیبایی لبخند و جلب توجه زیاد
- تاثیر بر تکلم
براکت پشت دندانی
مزایا
- نامرئی
معایب
- هزینه بیشتر به دلیل سخت تر بودن دسترسی دکتر به سیستم براکت و نیاز به قالب گیری و ساخت سیستم براکت اختصاصی برای هر فرد
- اشکال در تکلم
- سخت تر شدن حفظ بهداشت دهان و تمیز کردن براکت
براکت سرامیکی
مزایا
- تقریبا نامرئی
معایب
- هزینه بیشتر
- احتمال تغییر رنگ نگین های براکت شفاف یا سفید
- مقاومت کمتر از براکت فلزی
- اشکال در تکلم
براکت خود لیگاچور (دیمون)
مزایا
- عدم نیاز به لیگاچور و در نتیجه کوچکتر بودن براکت و زیبایی بهتر
- سهولت تمیز کردن براکت و دندانها به دلیل عدم وجود لیگاچور
- حرکت سریعتر دندانها با اعمال فشار کمتر و در نتیجه احتمالا درد کمتر (به دلیل اصطکاک کمتر بین براکت و دندان)
معایب
- امکان هزینه بیشتر
- اشکال در تکلم
- تاثیر بر زیبایی لبخند
آیا درمان ارتودنسی درد دارد؟
درمان ارتودنسی برای حرکت دادن دندانها به موقعیت درست انجام می شود. برای حرکت دادن دندان ها باید به آنها فشار وارد شود. بنابراین دندان ها تحت نیرویی که به آنها اعمال می شود وادار به حرکت می شوند. این به این معنی است که در طی دوران درمان ارتودنسی گاهی اوقات احساس فشار و درد در دندان ها وجود دارد به خصوص پس از گذاشتن براکت در دهان که این فرآیند اعمال نیرو شروع می شود و همچنین هر بار که براکت تنظیم و سفت می شود تا چند روز دندان درد یا ناراحتی در دهان ممکن است تجربه شود. با این حال این درد خفیف است و با مسکن کنترل می شود.
درمان ارتودنسی ثابت چقدر طول می کشد؟
طول دوره درمان بستگی به شدت مشکلات ارتودنسی شما و رعایت دقیق دستورات ارتودنتیست و مراقبت از براکت و دندان ها دارد. به طور کلی درمان ارتودنسی بین یک تا دو سال زمان می برد. در بعضی مواقع مشکلات دندان با ارتودنسی به طور کامل رفع نمی شود و نیاز به جراحی فک می باشد، در این صورت درمان ارتودنسی حدود ۳ سال طول می کشد.
برای اطلاع از هزینه انواع ارتودنسی کلیک کنید
چکار کنیم درمان ارتودنسی زودتر تمام شود؟
برای کوتاهتر کردن طول دوره درمان ارتودنسی باید نکات زیر را رعایت کنید:
- تا جایی که میتوانید مراقب براکت باشید صدمه نبیند. هر بار که براکت صدمه میبیند و از کار می افتد حرکت دندانها متوقف می شود.
- دندانها و براکت را خوب تمیز کنید. هر چه لثه و دندانها از سلامت بهتری برخوردار باشند، واکنش بهتری به اعمال نیرو نشان می دهند و سریعتر و مطمئن تر حرکت می کنند.
- جلسات تعیین شده را به تاخیر نیندازید. دقیقا همان زمانی که دکتر از شما خواسته برای تنظیم براکت مراجعه کنید، نزد او بروید تا براکت همیشه کارایی خود را حفظ کند.
- اگر مشکلی در براکت یا دندانها به وجود آمده است با مطب ارتودنتیست تماس بگیرید. در صورت لزوم نوبت بگیرید و دکتر را ببینید.
- در حال حاضر دستگاههایی برای سریعتر کردن درمان ارتودنسی و حرکت دندانها تبلیغ می شوند. اگر میخواهید از این دستگاهها بهره ببرید ابتدا با متخصص ارتودنسی خود صحبت کنید.
سوالات متداول در مورد ارتودنسی :
۱. کدام نوع براکت ارتودنسی ثابت برای من بهتر است؟
این امر بستگی زیادی به شرایط شما دارد. متخصص ارتودنسی بر اساس نیاز شما، مقدار فاصله ای که دندان ها باید طی کنند و نیرویی که برای این امر لازم است، پیچیدگی مشکل ارتودنسی، توانایی شما در رعایت دستورات دکتر و همچنین بودجه مالی و ترجیحات شخصی شما بهترین نوع براکت ارتودنسی را به شما توصیه می کند. در انتخاب روش درمان ارتودنسی باید معایب و مزایای هر کدام را به خوبی بررسی کنید.
۲. مقاوم ترین و بادوام ترین سیستم براکت ثابت کدام است؟
براکت فلزی مقاوم ترین و بادوام ترین سیستم براکت است چرا که اجزاء آن فلزی بوده و کمتر از سایر سیستم های براکت آسیب پذیر هستند و از طرفی دچار تغییر رنگ نمی شوند.
۳. کدام نوع براکت از نظر زیبایی بهتر است؟
از نظر زیبایی بهترین روش ارتودنسی، الاینر شفاف است که برخی آن را به اینویزالاین می شناسند. اما این روش غیر ثابت است و معایب و مزایای خاص خود را دارد. در ارتودنسی ثابت از نظر زیبایی بهترین روش براکت پشت دندانی است چون اصلاً در معرض دید قرار ندارد و کسی متوجه درمان شما نمی شود. اگر محدودیتهای براکت پشت دندانی را نمی توانید بپذیرید، براکت سرامیکی برای شما گزینه بهتری است.
۴. کدام روش درمان ارتودنسی ثابت ارزان تر است؟
اگر محدودیت مالی دارید و هزینه برایتان اهمیت دارد، براکت فلزی هنوز رایج ترین و از طرفی ارزانترین روش درمان ارتودنسی است.
۵. کارآمد ترین و مطمئن ترین روش درمان ارتودنسی ثابت کدام است؟
با وجود پیشرفتهای زیادی که در حوزه درمان ارتودنسی صورت گرفته است هنوز براکت فلزی کارآمدترین و مطمئن ترین روش درمان ارتودنسی است. به طوری که اگر مشکلات ارتودنسی پیچیده ای داشته باشید، براکت فلزی اولین گزینه پیشنهادی خواهد بود. علاوه بر کارایی آن، قابلیت نصب قطعات کمکی مختلف در حین درمان از مزیتهای آن به شمار میآید.
۶. آیا با وجود براکت ارتودنسی می توان درست صحبت کرد؟
در ابتدا که درمان ارتودنسی را شروع می کنید خواه با براکت ثابت باشد و یا الاینر یا هر وسیله دیگر ارتودنسی، احتمالا تا مدتی همه کلمات را نمی توانید به درستی ادا کنید. با تمرین خیلی زود به این وسیله عادت می کنید و می توانید همانند گذشته درست صحبت کنید.
من با درد خیلی مشکل دارم، سوالم از جناب دکتر این هست که آیا ارتودنسی ثابت فشار زیادی به دندان ها وارد می کند؟ همچنین میزان درد چقدر است؟ اگر قابل تحمل باشد بهش فکر کنم
سلام وقت بخیر
کمی روزهای اول بخاطر فشاری که به دندانها وارد می شود درد خواهید داشت اما به مرور کم می شود. درد خیلی زیادی نیست و میتوان آن را تحمل کرد.