ترمیم مجدد دندان پر شده

در این مقاله به بررسی ترمیم مجدد دندان پر شده و علت ریختن مواد می‌پردازیم و راه های درمان آن را بررسی می‌کنیم.

انواع مواد پر کردن دندان

مواد ترمیمی بسته به محل دندان، میزان پوسیدگی، بودجه و نظر دندانپزشک انتخاب می‌شوند. آمالگام دوام بالایی دارد و برای نواحی خلفی مناسب است، اما ظاهر چندان زیبایی را به دندان نمی‌دهد.

کامپوزیت همرنگ دندان است و ظاهر طبیعی تری دارد، ولی نسبت به رطوبت حساس تر است و تکنیک اجرایی سخت تری دارد.

بیشتر بخوانید : پر کردن دندان با مواد سفید

گلاس آینومر معمولاً برای نواحی کم ‌فشار یا دندان ‌های شیری استفاده می‌شود و خاصیت آزاد سازی فلوراید دارد. در برخی موارد نیز دندانپزشک از اینله، آنله یا روکش‌ های سرامیکی استفاده می‌کند.

هر ماده مزایا و محدودیت ‌های خودش را دارد. مثلاً کامپوزیت در صورت اجرای دقیق می‌تواند بسیار موفق باشد، اما اگر پیوند آن با دندان ضعیف شود، احتمال جدا شدن بیشتر می‌شود. انتخاب صحیح ماده ترمیمی نقش مهمی در دوام درمان دارد.

علت ریختن مواد دندان پر شده

ریزش مواد ترمیمی معمولاً یک علت واحد ندارد و اغلب به دلایل مختلفی اتفاق می‌افتد.

• یکی از مهم ترین دلایل پوسیدگی ثانویه در اطراف ترمیم است؛ یعنی دوباره همان ناحیه دچار پوسیدگی می‌شود و اتصال ماده به دندان از بین می‌رود.
• دلیل دیگر فشار زیاد جویدن یا دندان ‌قروچه است که می‌تواند باعث ترک خوردن یا شکست ترمیم شود.
• از طرف دیگر عمر مفید مواد ترمیمی محدود است و با گذشت زمان دچار سایش، انقباض یا جدا شدگی می‌شوند.
• اگر دندانپزشک در زمان ترمیم، خشک ‌سازی، شکل‌ دهی یا باندینگ را به‌ درستی انجام ندهد، ترمیم زودتر از حد انتظار می‌افتد.
• تغذیه نامناسب، جویدن یخ یا خوراکی‌ های بسیار سفت و رعایت نکردن بهداشت نیز این مشکل را تشدید می‌کند.

علائم هشدار دهنده: چه زمانی باید نگران ترمیم دندان بود؟

گاهی ترمیم دندان به ‌طور ناگهانی نمی‌افتد و قبل از آن علائم هشدار دهنده‌ای بروز می‌کند. حساسیت به سرما و گرما، درد هنگام جویدن، گیر کردن غذا در یک نقطه یا احساس زبری و شکستگی روی سطح دندان می‌تواند نشانه مشکل باشد.

همچنین، اگر لبه ترمیم تیز شده یا بخشی از آن تغییر رنگ داده باشد، باید آن را جدی گرفت. در بعضی موارد بیمار احساس می‌کند چیزی روی دندان لق شده یا هنگام بستن دهان، دندان ‌ها تماس طبیعی قبل را ندارد.

این نشانه ‌ها می‌توانند خبر از ترک، نشت یا شروع پوسیدگی زیر ترمیم بدهند. اگر این علائم نادیده گرفته شوند، ممکن است دندان به درمان ‌های گسترده تری مثل عصب ‌کشی یا روکش نیاز پیدا کند.

نقش پوسیدگی مجدد در شکست ترمیم ‌ها

پوسیدگی ثانویه یعنی پوسیدگی جدیدی که در حاشیه یا زیر ترمیم قدیمی ایجاد می‌شود. این مشکل یکی از شایع ترین دلایل تعویض ترمیم‌ ها است.

وقتی بین ماده ترمیمی و دندان فاصله می‌افتد، باکتری ها و مواد غذایی وارد این فضای میکروسکوپی می‌شوند و به ‌مرور بافت دندان را تخریب می‌کنند.

این نوع پوسیدگی معمولاً از بیرون به ‌سادگی دیده نمی‌شود و ممکن است فقط در معاینه دندانپزشکی یا رادیوگرافی مشخص شود؛ به همین دلیل، معاینه دوره‌ای بسیار مهم است.

پوسیدگی ثانویه اگر زود تشخیص داده شود، معمولاً با یک ترمیم ساده قابل درمان است؛ اما در صورت پیشرفت ممکن است بخش زیادی از ساختار دندان را از بین ببرد.

اهمیت تکنیک صحیح در دندانپزشکی ترمیمی

دوام ترمیم فقط به کیفیت ماده وابسته نیست؛ تکنیک اجرای ترمیم نیز نقش بسیار مهمی دارد. اگر دندان به‌ خوبی ایزوله نشده و در زمان کار رطوبت یا بزاق وارد محیط شود، اتصال ماده ترمیمی ضعیف می‌شود.

همچنین، اگر حفره به‌ درستی آماده‌ سازی نشود یا لایه ‌گذاری و کیورینگ کامپوزیت با دقت انجام نشود، احتمال شکست بالا می‌رود.

تنظیم درست ارتفاع ترمیم، تماس بین دندانی و شکل سطحی مناسب هم اهمیت زیادی دارد. ترمیمی که بیش از حد بلند باشد، تحت فشار اضافی قرار می‌گیرد و ممکن است خیلی زود لب‌ پر شود.

بنابراین، مهارت دندانپزشک و رعایت اصول فنی به اندازه انتخاب ماده ترمیمی مهم است.

بیشتر بخوانید: مراقبت های بعد از پر کردن دندان 

مراقبت‌ های پس از ترمیم مجدد دندان پرشده

برای اینکه ترمیم دندان عمر بیشتری داشته باشد، رعایت چند نکته ضروری است:

• مهم ترین مورد بهداشت دهان و دندان است: مسواک زدن منظم با خمیر دندان حاوی فلوراید و استفاده روزانه از نخ دندان، احتمال پوسیدگی مجدد را کاهش می‌دهد.
• همچنین، بهتر است تا چند ساعت پس از ترمیم، از جویدن غذاهای سفت یا چسبنده خودداری کنید.
• اگر دندان ‌قروچه دارید، استفاده از نایت ‌گارد می‌تواند از فشار بیش از حد روی ترمیم جلوگیری کند.
• معاینه‌ های دوره‌ای هم بسیار مهم‌ هستند؛ چون برخی مشکلات فقط در مراحل اولیه قابل تشخیص هستند.
• پرهیز از عادت ‌هایی مثل شکستن تخمه با دندان، جویدن یخ و باز کردن بسته‌ ها با دندان نیز به دوام ترمیم کمک زیادی می‌کند.

درمان شکستگی یا افتادن مواد دندان پر شده

درمان بسته به میزان آسیب متفاوت است. اگر فقط بخشی از ترمیم افتاده و دندان هنوز سالم باشد، معمولاً ترمیم مجدد با همان ماده یا ماده‌ای دیگر انجام می‌شود.

اگر ترک یا شکستگی گسترده باشد اما ساختار دندان هنوز کافی باشد، دندانپزشک ممکن است از اینله، آنله یا روکش استفاده کند.

در مواردی که پوسیدگی به عصب رسیده یا درد، شدید و مداوم است، دندان به درمان ریشه نیاز دارد. پس از آن دندان باید بازسازی شود.

اگر دندان خیلی ضعیف شده باشد، روکش بهترین گزینه برای حفاظت طولانی ‌مدت است. انتخاب نهایی به معاینه بالینی، عکس رادیوگرافی و میزان بافت باقی ‌مانده دندان بستگی دارد.

علت ‌های افتادن مواد دندان پر شده و درمان

سخن آخر

ترمیم مجدد دندان پر شده زمانی لازم می‌شود که ماده ترمیمی به دلیل پوسیدگی ثانویه، فشارهای شدید، فرسایش یا اجرای نامناسب از بین برود یا آسیب ببیند. مهم ترین نکته این است که ریزش ترمیم همیشه نشانه یک مشکل ساده نیست و گاهی می‌تواند علامت پوسیدگی پنهان یا آسیب جدی تر باشد.

اگر علائمی مثل حساسیت، درد هنگام جویدن، لق شدن ترمیم یا تغییر رنگ اطراف آن را مشاهده کردید، مراجعه سریع به دندانپزشک بهترین اقدام است. با انتخاب درست ماده ترمیمی، روند درمان صحیح و رعایت مراقبت‌ های بعد از ترمیم می‌توانید عمر پر کردگی را تا حد زیادی افزایش دهید و از درمان‌ های پیچیده تر جلوگیری کنید.

بیشتر بخوانید: هزینه پر کردن دندان

سوالات متداول

آیا افتادن ترمیم دندان همیشه به معنی پوسیدگی است؟

خیر؛ گاهی علت آن فشار زیاد، شکست ماده یا سایش است.

اگر ترمیم دندان بیفتد تا زمان مراجعه چه کار کنم؟

از جویدن با آن سمت خودداری کنید و ناحیه را تمیز نگه دارید.

آیا ترمیم مجدد درد دارد؟

معمولاً با بی ‌حسی انجام می‌شود و درد قابل ‌توجهی ندارد.

آیا ترمیم ‌های جدید هم ممکن است دوباره بیفتند؟

بله؛ اگر بهداشت ضعیف باشد یا فشار زیاد به دندان وارد شود، امکان ریختن مواد ترمیمی، وجود دارد.