پر کردن دندان چیست؟

برای درمان پوسیدگی دندان دندانپزشک بخشهای پوسیده دندانتان را برمیدارد و سپس سوراخ ایجاد شده را با مواد پر کننده مخصوصی، پر میکند تا قدرت و علمکرد دندان حفظ شود. پر کردن دندان برای ترمیم ترک خوردگی و شکستگیها نیز انجام میشود. همچنین برای ترمیم دندانهایی که خیلی ساییده شده اند مثلا در دندان قروچه شدید، از مواد پر کننده استفاده میشود.

از چه موادی برای پر کردن دندان استفاده میشود؟

امروزه مواد مختلفی برای پر کردن دندان استفاده میشود. دندانها را میتوان با طلا، سرامیک (پورسلین)، آمالگام (نقره ای رنگ)، پلاستیک همرنگ دندان و یا رزین کامپوزیت پر کرد. همچنین مواد یوجود دارد که حاوی ذرات شیشه است و به یونومر شیشه یا گلس یونومر شناخته میشود و بسیار شبیه رزین کامپوزیت کار میشود.

مراحل پر کردن دندان چگونه است؟

ابتدا دندانپزشک بی حسی موضعی استفاده میکند تا در حین درمان دردی احساس نکنید. با دریل دندانپزشکی، دستگاههای هوا برش یا لیزر بخشهای پوسیده دندان تراشیده میشوند. انتخاب نوع ابزار بستگی به دندانپزشک و همچنین راحتی بیمار دارد.

سپس دندانپزشک با میله مدرجی به نام پروب، مشخص میکند آیا همه بخشهای پوسیده برداشته شده اند یا نه. پس از برداشتن همه پوسیدگیهای دندان، دندان تمیز میشود تا از هر گونه باکتری و ذرات خارجی پاکسازی شود و آماده پر کردن باشد.

اگر پوسیدگی نزدیک به ریشه دندان باشد ممکن است ابتدا با یونومر شیشه یا رزین کامپوزیت لایه ای روی ریشه های دندان کشیده شود تا از آن بیشتر محافظت شود چرا که در داخل ریشه عصب قرار دارد و بسیار آسیب پذیر است.

مواد پر کننده دندان در حفره دندان قرار میگیرند.

در آخر دندانپزشک دندان را پولیش میکند.

چند مرحله دیگر برای پر کننده های همرنگ دندان وجود دارد چرا که تحوه قرار دادن مواد روی دندان متفاوت است. رزین کامپوزیت را به صورت لایه به لایه داخل دندان قرار میدهند. هر لایه با تابش نور مخصوصی سخت میشود و سپس لایه بعدی روی آن قرار میگیرد و همینطور کار ادامه می یابد تا دندان پر شود. سپس مواد شکل دهی میشوند و مواد اضافی برداشته میشود و دندان پولیش میشود.

معایب و مزایای هر کدام از مواد پر کننده دندان چیست؟

  1. طلا

مزیت های پر کردن دندان با طلا

  • این مواد دوام بالایی دارند و حداقل ۱۰ تا ۱۵ سال برای تان عمر می کنند. اگر چه غالبا عمر آنها بیش از این است
  • طلا دچار خوردگی نمی شود
  • پر کننده طلا مقاومت و استحکام بالایی دارد و هیچ نگرانی از تحمل فشار فک در مورد آن وجود ندارد
  • بعضی افراد زیبایی طلا را دوست دارند

معایب پرکردن دندان با طلا

  • طلا گران ترین مواد پر کننده دندان است و هزینه آن بیش از ۱۰ برابر آمالگام تمام می شود
  • دفعات مراجعه به دندانپزشک برای پر کردن دندان با طلا بیشتر است و معمولاً حداقل دو جلسه باید مراجعه کنید
  • طلا اگر در مجاورت دندان پر شده با آمالگام، قرار داشته باشد به دلیل شوک گالوانیک ممکن است باعث درد تیز در دندان شود. برهم کنش بین فلزهای موجود در مواد پر کننده فلزی و بزاق دهان باعث میشود جریان الکتریکی به وجود بیاید، اگر چه این اتفاق نادر است. 
  • بسیاری از مردم از رنگ طلایی دندان خوششان نمی آید و پر کننده همرنگ دندان را ترجیح می دهند. 
  • آمالگام

مزیت های پر کردن دندان با آمالگام

  • مهمترین مزیت آن دوام بالا است. به طوری که معمولاً بیش از ۱۰ تا ۱۵ سال عمر میکند که بسیار بیشتر از عمر کامپوزیت است.
  • آمالگام قدرت و استحکام بالایی دارد و به راحتی فشارهای شدید فک را تحمل میکند. از این رو برای دندانهای عقبی که فشار زیادی را باید متحمل شوند، گزینه مناسبی است.
  • هزینه پرکردن دندان با آمالگام ارزان‌تر از همه روش‌های دیگر است. 

معایب پرکردن دندان با آمالگام

  • بزرگترین اشکال آن رنگ نقره ‌ای است که باعث می شود دیگران متوجه پر کردن دندان تان بشوند. به همین علت برای دندانهای جلویی مناسب نیست.
  • برای پر کردن دندان با آمالگام باید بخش بیشتری از دندان تراشیده شود یعنی کمی از دندان سالم هم تراشیده می شود تا فضای کافی برای قرارگیری مواد پر کننده باقی بماند
  • گاهی اوقات مواد پر کننده آمالگام ممکن است باعث تغییر رنگ بقیه ساختار دندان به رنگ مایل به خاکستری شود. 

اگر چه همه ترمیمهای دندانی دچار انقباض و انبساط می‌شوند اما این اتفاق در مورد آمالگام بیشتر از مواد پر کننده دیگر رخ می دهد. هنگامی که غذاهای سرد یا داغ می خورید ممکن است انقباض و انبساط پر کردگی دندان، در نهایت باعث ترک خوردن یا شکستن دندان شود. به همین علت آمار شکستگی پرکردگی آمالگام بیشتر از بقیه مواد پر کننده دندان است. 

  • درصد کمی از مردم ( تقریباً در حدود یک درصد), به جیوه موجود در آمالگام آلرژی دارند. توجه داشته باشید جیوه موجود در آمالگام در حدی نیست که برای عموم مردم از نظر سلامتی مشکلی به وجود بیاورد. چرا که مقدار آزاد شدن آن به شکل بخار که قابل استنشاق و جذب توسط ریه ها باشد، بسیار بسیار کم است. قرار گیری در معرض مقدار زیاد بخار جیوه با عوارض مغزی و کلیوی همراه است. اما تحقیقات زیادی در این زمینه صورت گرفته و هیچ ارتباطی بین پر کردگی آمالگام دندان و بروز مشکلی در سلامتی دیده نشده است. با این حال برای رعایت احتیاط توصیه می شود در کودکان زیر ۶ سال استفاده نشود. 
  • کامپوزیت

مزیت های پر کردن دندان با کامپوزیت

  • کامپوزیت همرنگ دندان است و رنگ آن را می‌توانید دقیقاً همرنگ دندان های دیگر خود انتخاب کنید. بنابراین از نظر زیبایی برای دندان های جلویی که در معرض دید قرار دارند مناسب است. 
  • چسبیدن قوی به دندان یکی از مزیت های کامپوزیت است. چرا که این مواد پیوند میکروسکوپی و مکانیکی با ساختار دندان برقرار می کنند، در نتیجه از دندان جدا نمی شوند. 
  • کامپوزیت دندان چند کاره محسوب می شود یعنی علاوه بر این که سوراخ پوسیدگی دندان را با آن پر می‌کنید، می‌توانید برای بزرگتر کردن ابعاد دندان یا ترمیم ترک خوردگی یا لب پر شدگی هم از آن استفاده کنید. 
  • برای پر کردن دندان با کامپوزیت معمولاً دندان کمتر تراشیده می شود. 

معایب پر کردن دندان با کامپوزیت

  • دوام این مواد پر کننده دندان کم است و خیلی زود استهلاک پیدا می‌کند. به طوری که عمر آن به طور متوسط ۵ سال (و در صورت مراقبت مناسب بیشتر) برآورد می شود. به همین علت از کامپوزیت برای پر کردن حفره های بزرگ و دندان استفاده نمی‌شود، چرا که ممکن است تحت فشار، دوام نیاورد. به همین علت بیشتر برای دندانهای جلویی که فشار کمتری روی آنها وارد میشود استفاده میشود.
  • برای این که دندان خود را با کامپوزیت پر کنید مدت زمان طولانی تری باید روی صندلی دندانپزشکی بنشینید. به طور متوسط مدت زمان پرکردن دندان با کامپوزیت ممکن است ۲۰ دقیقه بیشتر از آمالگام طول بکشد. 
  • در صورتی که کامپوزیت را به صورت اینلی یا آنلی بخواهید استفاده کنید باید بیش از یک مرتبه مراجعه داشته باشید. 
  • هزینه کامپوزیت شاید نزدیک به دو برابر هزینه آمالگام تمام شود. 
  • سرامیک 

مزیت های پر کردن دندان با سرامیک

  • سرامیک همرنگ دندان انتخاب می شود بنابراین زیبایی مناسبی دارد
  • سرامیک در مقایسه با کامپوزیت مقاومت بیشتری دارد و فشارهای شدید فک را بهتر تحمل می کند پس برای دندانهای عقبی مناسب است
  • طول عمر پر کردگی سرامیک بیش از ۱۵ سال تخمین زده می‌شود 
  • پرکردگی سرامیک در مقابل تغییر رنگ و لکه خیلی مقاوم تر از کامپوزیت است

معایب پرکردن دندان با سرامیک

  • شاید مهمترین اشکال آن را هزینه بیشتر بتوان نام برد
  • برای ترمیم دندان با سرامیک به بیش از یک جلسه مراجعه نیاز دارید
  • یونومر شیشه

یکی دیگر از مواد پر کننده دندان که کمتر استفاده می‌شود یونومر شیشه است که از آکریلیک و نوع خاصی شیشه ساخته می شود. این ماده پر کننده دندان برای پر کردن بخش هایی از دندان که زیر لثه قرار دارند و همچنین پر کردن دندان کودکان به کار گرفته می‌شود. یونومر شیشه فلوراید آزاد می‌کند بنابراین احتمال پوسیدگی مجدد دندان را کاهش میدهد. اما مقاومت این مواد از سایر مواد پر کننده دندان کمتر است. طول عمر یونومر شیشه ۵ سال برآورد می شود و قیمت آن تقریباً مشابه رزین کامپوزیت است.

اینلی و آنلی و تفاوت آنها با پر کردن معمولی دندان

اینلی و آنلی شبیه ترمیمهای کامپوزیت هستند با این تفاوت که در همان جلسه ای که دندان تراشیده می‌شود، نمی‌توان دندان را با اینلی یا آنلی پر کرد. پس از این که دندان تراشیده شد و کاملاً آماده شد، باید از دندان قالب گیری شود تا ترمیم مناسب آن در آزمایشگاه ساخته شود. به همین علت به این نوع پر کردن دندان، پر کردن غیر مستقیم گفته میشود. 

زمانی نیاز به پر کردن غیر مستقیم دندان اعم از اینلی و آنلی پیدا می کنید که ساختار باقیمانده دندان به اندازه کافی زیاد نیست تا بتواند مواد پر کننده ای که در حفره آن قرار می‌گیرد را پشتیبانی نماید اما از طرفی به قدری آسیب ندیده که نیاز به روکش داشته باشد. 

اینلی به ترمیمی گفته می‌شود که تنها داخل کاسپ (برجستگی های دندان) را می گیرد و آنلی که بزرگتر از اینلی است یک یا چند کاسپ دندان را شامل می شود. در واقع می توان به آنلی عنوان “نیم روکش” نیز داد. 

دوام و طول عمر ترمیم های غیر مستقیم دندان خیلی بیشتر است و تا ۳۰ سال عمر میکنند. پر کردگی غیر مستقیم دندان را می توان از جنس رزین کامپوزیت، سرامیک و یا طلا ساخت. 

از آنلی برای محافظت از دندان به شدت آسیب دیده استفاده میشود چرا که سطح جونده دندان را میپوشاند و فشار دندان مقابل را به تمامی دندان به صورت یکنواخت توزیع می کند. 

کدام نوع پر کردن‌دندان برای من بهتر است؟ 

موقعیت و گستردگی پوسیدگی دندان، هزینه درمان و بودجه شما و توصیه های دندان پزشک تعیین کننده بهترین نوع پرکردن دندان برای شما است. 

از کجا بدانیم دندانمان باید پر شود؟ 

معمولاً دندان درد شایع‌ترین علامت نیاز به پر کردن دندان است اما اگر می‌خواهید پیش از این که دندان تا این حد تخریب شود به داد آن برسید، بهتر است به علائم دیگری مانند حساسیت دندان به سرما یا گرما یا فشار نیز توجه کنید. اگر درد تیر کشنده یا ناگهانی در هنگام جویدن غذا تجربه می‌کنید، ممکن است نیاز به پر کردن دندان داشته باشید. 

علائم هشدار دهنده نیاز به پر کردن دندان

  • ایجاد لکه های تیره در دندان
  • ایجاد سوراخی در دندان که می توانید آن را با چشم ببینید یا با زبان حس کنید
  • گیر کردن غذا بین برخی دندان ها که دائماً اتفاق می افتد
  • هنگام نخ دندان کشیدن بعضی از بخشهای دهان خیلی درد می گیرد
  • شکستگی، لب پرشدگی یا زبری و تیزی برخی سطوح دندان
  • لق شدن یا شکستن یا به سر رسیدن عمر پرکردگی قدیمی

از دندانی که پر شده چگونه مراقبت کنیم؟

برای افزایش دوام ترمیم دندان، مهمترین چیزی که باید رعایت کنید حفظ بهداشت دهان به روش صحیح است. همچنین باید حداقل سالی یک بار برای معاینه و چکاپ و در صورت نیاز تمیز کاری و جرم‌گیری به دندانپزشک مراجعه کنید. 

حتما همیشه از خمیر دندان حاوی فلوراید استفاده کنید و روزی دو بار مسواک بزنید. هر روز باید نخ دندان بکشید. می توانید روزی یک مرتبه با دهان شویه دهان خود را تمیز کنید تا احتمال پوسیدگی دندان کاهش یابد.‌

در صورتی که دندان پزشک به پوسیدگی پنهان در دندان شما مشکوک باشد، عکس دندان می گیرد تا وضعیت دندان کامل مشخص شود. در صورت توصیه دندانپزشک به پرکردن دندان، حتما این کار را به موقع انجام بدهید. 

اگر دندانتان خیلی حساس است یا احساس می‌کنید لبه های آن تیز شده است یا اگر پر کردگی دندان ترک خورده است، هر چه سریعتر به دندانپزشک مراجعه کنید. 

در چه صورت باید پرکردگی دندان را عوض کنیم؟

دلایل زیادی برای عوض کردن پر کردگی دندان وجود دارد. در بیشتر موارد علت آن استهلاک روزمره و گذر زمان است.

هنگامی که با دندان های تان غذا می جوید، پر کردگی دندان دائماً تحت فشار قرار می گیرد. به مرور زمان این فشارها باعث ایجاد ترکهایی در پرکردگی یا جدا شدن آن از دندان (و نفوذ باکتری ها به دندان) و یا در آمدن آن میشود.

به هر روی اگر دیگر پر کردگی دندان نمی تواند از دندان آسیب دیده شما محافظت کند، باید سریع تر آن را عوض کنید. چون این موقعیت برای باکتری‌ها فرصت مناسبی است تا به بخشهایی از دندان نفوذ کنند که مسواک به آنها دسترسی ندارد. در نتیجه به راحتی آنجا تکثیر می‌شوند و از ذرات غذایی که وارد این ناحیه شده‌ اند تغذیه می کنند. این وضعیت باعث بروز پوسیدگی در دندان می شود.

اگر پر کردگی کامپوزیت دارید طبیعی است که پس از مدتی تغییر رنگ پیدا می کند. بنابراین اگر زیبایی دندان برایتان مهم باشد ممکن است مجبور به ترمیم یا تعویض آن شوید. 

اگر پر کردگی دندان دیگر عملکرد درستی نداشته باشد، ممکن است این وصیت را با حساسیت دندان یا دندان درد متوجه شوید. بهترین کار این است که سالی یک یا دو بار برای بررسی پر کردگی های دندان به دندان پزشک مراجعه کنید. همچنین به محض بروز علائمی مثل حساسیت دندان یا دندان درد هر چه زودتر دندان پزشک را ببینید تا وضعیت دندان‌ها بررسی شود و مشخص شود آیا زمان نیاز به تعویض ترمیم دندان فرا رسیده است یا نه. 

دیدگاه خود را بیان کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

14 − هشت =